Steeds vaker en steeds luider gaan er stemmen op, dat dagbladen geen toekomst meer hebben. Sinds in Nederland de eerste krant werd uitgegeven, in 1605, is de wereld flink veranderd. Tijd om de toekomst van het fenomeen eens uitgebreid onder de …
Steeds vaker en steeds luider gaan er stemmen op, dat dagbladen geen toekomst meer hebben. Sinds in Nederland de eerste krant werd uitgegeven, in 1605, is de wereld flink veranderd. Tijd om de toekomst van het fenomeen eens uitgebreid onder de loep te nemen.
Snellere media
Voor nieuws zijn we tegenwoordig natuurlijk allang niet meer aangewezen op de krant; het komt minstens zo gemakkelijk binnen via radio, tv, podcasts en internet.
Het overkomt me regelmatig, dat mij het gevoel bekruipt dat ik een krant van gisteren lees; het meeste voorpaginanieuws in de ochtendkrant heb ik gisteren tijdens de avondspits al gehoord op de radio, rond acht uur gezien op tv en vervolgens nog uitgekauwd zien worden op het Volkskrantblog. Het is dan ook niet verwonderlijk, dat uitgevers van dagbladen al deze ontwikkelingen met argusogen volgen.
Betaald versus gratis
Oude vertrouwde dagbladen als De Telegraaf, de Volkskrant en het AD moeten tegenwoordig niet alleen concurreren tegen nieuwere en meer flexibele media, maar hebben ook heel wat te duchten van gratis kranten, die inmiddels de volwassen fase lijken te hebben bereikt.
Het is opmerkelijk te noemen, dat de nummers twee en drie op de imagoranglijst gratis dagbladen zijn (N.B. op nummer 1 staan de verzamelde regionale kranten)(bron: onderzoek van Research International in opdracht van Tijdschrift voor Marketing).
Opvallend is dat twee van de vier gratis kranten worden uitgegeven door uitgevers die ook betaalde dagbladen publiceren. De Telegraaf lanceerde Spits als antwoord op Metro, terwijl DAG een initiatief is van PCM (Volkskrant, Trouw). Een slimme zet of kannibalisme op de betaalde editie?
Naamsbekendheid
Wie mocht denken dat de gratis kranten alleen om hun gratuite verkrijgbaarheid populair zijn, komt bedrogen uit. Volgens het eerder genoemde onderzoek van Research International kunnen deze kranten niet alleen bogen op een grote naamsbekendheid - Metro en Spits halen allebei ruim 80%, dezelfde orde van grootte als de oude, vertrouwde dagbladen - maar ook op een positief imago.
De 'nieuwere' gratis bladen DAG en De Pers moeten het overigens met aanzienlijk minder doen; deze zijn bij zo'n 50% van het publiek bekend.
Imago
"Branding is emotie", zegt Terry Häcker in een artikel in het Tijdschrift voor Marketing (april 2008). Welk dagblad je leest, heeft alles te maken met de mate waarin een krant jouw blik op de wereld weerspiegelt.
Het is daarom interessant om te zien dat gratis bladen Metro en Spits beide hoger scoren op deze 'energie' dan gevestigde namen als de Volkskrant en De Telegraaf.
Gratis heeft de toekomst
Jaren geleden, toen de wereld en internet nog jong waren, volgde ik eens een inspirerende lezing over de nieuwe mogelijkheden van het World wide web. De organisator en zelfs de naam van de speaker ben ik allang vergeten. Wat me bijbleef was de centrale gedachte achter de lezing: information wants to be free.
Die spreker had deze uitspraak in ieder geval niet zelf verzonnen; Stewart Brand verwoordde diezelfde gedachte al in 1984 zo: "On the one hand information wants to be expensive, because it's so valuable. The right information in the right place just changes your life. On the other hand, information wants to be free, because the cost of getting it out is getting lower and lower all the time. So you have these two fighting against each other."
In de volgende aflevering: nog meer concurrentie!
Meer lezen?
Marketingfeeds: sterkste merk is de regionale krant
Information wants to be free
Oplagecijfers dagbladen 4e kwartaal 2007
Artikel in de Volkskrant over de lancering van DAG
Met een login kun je automatisch reageren, krijg je toegang tot extra content en profiteer je van leuke kortingen. Nog geen login? Registreer nu!
Alleen voor leden:
Laatst toegevoegde download: Logo’s leren lezen
Speciale aanbieding: Kom ook naar Digitaal Willen We Allemaal!


Eens met Vincent. Opleiders in den lande spelen hier al verstandig op in door passende seminars aan te bieden. Internet en Uitgeven van Lectric bijvoorbeeld. Focus moet naar die van retailer.
Ruben van Eijk
din 27 mei 2008, 13:59
Dit is idd een interessante vraag.
Ik denk niet dat kranten geheel uit het plaatje zullen verdwijnen. Dagbladen zullen blijven bestaan vanwege twee redenen.
De eerste reden is dat het dagblad een toegevoegde waarde heeft die zijn moderne neven niet hebben. Het dagblad biedt niet alleen informatie aan, maar ook een belevingsmoment. Denk hierbij aan het rituele zaterdag ochtend moment om de krant te lezen met een kop koffie te hand. Het gevoel van papier in de hand en de geur van het papier zijn ervaringen die internet nooit zal kunnen vervangen.
Een tweede reden is dat dagbladen niet tegenover internet (en overige mediums) staat. Ik denk dat dagbladen in het verlengde liggen van dit medium. Waar het dagblad vroeger de informatie bron was zal dit meer en meer gaan veranderen in de richting dat ?het dagblad? een overzichtsinstrument wordt. Via het dagblad krijg je een globaal overzicht aangeboden, waarna je op internet jezelf kunt verdiepen in de onderwerpen die je hebt uitgekozen of zelfs interactief een eigen mening kan weergeven.
Ik denk dat dit dan ook ten grondslag ligt aan de populariteit van de dagbladen Spits en Metro.
sebastiaan
maa 26 mei 2008, 15:49
Dank u, de ontwikkelingen binnen dagbladen zijn inderdaad een prachtig onderwerp. Ik zal uw artikelen met interesse blijven volgen.
D. Sluiman
maa 26 mei 2008, 13:23
@ D Sluiman - allereerst wil ik graag opmerken dat ik het als positief beschouw, dat u hier actief reageert. Dan ten aanzien van HOI cijfers en het onderzoek dat ik aanhaal van Research international: de ranglijst waar ik op doel in het stuk is niet de oplageranglijst waar u op doelt, ik heb het over de ranglijst op basis van naamsbekendheid. Dat en de energie van een krantenmerk was namelijk het onderwerp van het onderzoek. Ik heb mijn tekst zodanig aangepast dat hier geen misverstand meer over kan ontstaan. Overigens is ook uw reactie niet helemaal van onzorgvuldigheid gespeend; ik verwees niet naar Marketingfacts maar naar een onderzoek dat is gepubliceerd in het Tijdschrift voor Marketing. Het (online) onderzoek is gebaseerd op de antwoorden van 620 personen in de leeftijdsgroep 18 - 65 jaar.
Ja, natuurlijk zijn gratis dagbladen ook dagbladen. Dit artikel is onderdeel van een serie, waarin ik verschillende aspecten belicht die van invloed zijn op de ontwikkeling van dagbladen. Gratis kranten zijn daarin een relatief nieuw fenomeen, we hebben er pas een jaar of 10 mee te maken.
U dicht mij een waardeoordeel toe dat ik niet als zodanig geuit heb. Zoals gezegd: de komende dagen zal ik ook nog andere aspecten belichten. En pas dan zal ik een conclusie trekken. Ik ben me er ten volle van bewust, dat dagbladen in beweging zijn. Juist daarom is dit in mijn ogen een interessant en actueel onderwerp. Bij PCM, ten slotte, heb ik mij inderdaad lelijk verschreven, ik zal dit corrigeren.
Eline
maa 26 mei 2008, 12:59
Ik laat uw mening voor wat het is, maar uw artikel staat vol onnauwkeurigheden. Zo haalt u een onderzoek van Marketingfacts aan voor uw dagbladenranking die vervangen zou moeten worden door officiële (HOI, NOM) cijfers (daar zijn ze voor). Ook ik maak altijd onderscheid tussen gratis en ?betaalde? dagbladen. Ik begrijp echter niet waarom u dit in dit artikel (onder deze kop) doet. Zijn gratis dagbladen geen dagbladen? Ik zou u aan willen moedigen om het vervolg van dit artikel meer tijd te besteden aan de kwaliteiten van dagbladen en haar lezers. Ik verzeker u dat dagbladen een interessante doelgroep bereiken (ook in de toekomst). Dagbladen zijn vol in beweging. Dagbladen zullen u de komende jaren in positieve zin verassen. Tot slot: Het Parool maakt al jaren geen onderdeel meer uit van PCM.
D. Sluiman (Het Parool
maa 26 mei 2008, 12:42
@ Vincent - dank voor je reactie, er komen nog een paar afleveringen in deze serie :-)
Eline
maa 26 mei 2008, 12:40
Ik zou zeggen, digitaal is er nog voldoende toekomst: http://www.adformatie.nl/nieuws/ModuleItem54732.html
Vincent Leenders
maa 26 mei 2008, 12:32