Moet D66 sterven?

ik maakte een tikfout: het moet natuurlijk frequentie zijn

Tja, D66. Hoe een ooit geliefd 'merk' zich zo kan vervreemden van zijn supporters. Waar het aanvankelijk voor stond werd steeds minder herkenbaar. De teleurstellingen na aankoop (lees: na het stem geven aan...) namen in freqeuntie toe. De smaak vervlakte. Misschien nu wel het moment om dit merk/ product wegens glassplinters en andere ernstige verontreinigingen uit de markt te nemen en/of terug te roepen. De concepten voor zo'n aanpak haal je uit de krant, je consumenten en prospects kennen dit soort teksten al:
"Waarschuwing"
Het is gebleken dat ons product niet voldoet aan onze eigen strenge kwaliteitseisen en de verwachtingen die u van ons mag hebben. ....'

Kortom, vorige week is de suïcide nog net niet gelukt, goed begeleide euthanasie dan maar.
Tegelijk óók kijken waar en hoe het ooit begon. Daar is geen overleg met partijcoryfeeën voor nodig. Misschien valt onafhankelijk te constateren dat een deel van de basis nog actueel is als in '66 en bruikbaar als nooit tevoren.

D66 heeft wat mij betreft pas recent haar relevantie bewezen door in het Afganistan debat als enige regeringspartij haar verstand te bewaren. Dat is mij pragmatisch genoeg. Het enige begrip dat Wouter Bos lijkt te hebben geannexeerd is "misschien". Die vaagheid heeft hem ongetwijfeld de ruimte gegeven deals te maken met VVD en CDA over andere onderwerpen. Over de rug van Nederlandse troepen. Na 20 jaar VVD gaat voor mij het sein op groen.

Dat D66 zichzelf erg moeilijk heeft gemaakt is duidelijk. Zelf heb ik afgelopen keer op ze gestemd. O.a. de afweging tussen economie en milieu vond ik altijd een sterk punt. Bijvoorbeeld niet boren in de Waddenzee. Maar helaas als je dermate klein bent tov de andere partijen verlies je het altijd bij compromissen. Ook investeren in onderwijs was een paradepaardje van D66. Maar het extra geld wat is vrijgekomen hiervoor is niks anders dan een zoethoudertje. Kortom zonder nieuwe aansprekende verbeterpunten is D66 op sterven na dood.

Dat het slecht gaat met D66 kan een teken van de tijd zijn.
Zwart-wit-denken is 'in'. Er is weinig ruimte voor grijs. Pragmatisme, voor mij hét kenmerk van D66, is uit.

Ik verbaas me er altijd over hoe klakkeloos velen elkaar nablaten dat D66 als partij geen functie zou hebben. Maar geldt dat voor GroenLinks (een splinter van de PvdA) of de kleine christelijke partijen (splinters van het CDA) dan wel? Rond de verkiezingen van 2003 zag ik een tabel met ledenaantallen van politieke partijen, en daarin viel me juist op dat D66 relatief veel leden had. Veel meer dan GroenLinks of LPF, en naar rato van kamerzetels veel meer dan PvdA of VVD. Dus een partij 'zonder grote achterban', dat klopt feitelijk niet.

Los daarvan ben ik het wel met Max eens dat D66 een ideologisch probleem heeft: waar staat de partij voor, wat heeft ze de kiezer nu werkelijk te bieden? Maar in dat opzicht wil ik graag verwijzen naar het opportunisme van de politiek: als andere partijen in crisis geraken en D66 daar een relevant alternatief op heeft, gaat het prompt weer crescendo. Zo werkt de politiek nu eenmaal.

Dit komt bij mij over als doemdenken ingegeven door het moment, verzacht met een sausje van lange termijn.

D66 heeft in potentie wel degelijk een 'historische' achterban - weliswaar maar 40 jaar, maar dat is een hele generatie (volgens sommigen zelfs twee). De scherpe fluctuaties kwamen in den beginne misschien voort uit gebrek aan historie, maar waren in later jaren volledig te wijten aan zwalkgedrag.

Max Kohnstamm geeft het zelf al aan: D66's kernpositionering is altijd 'het redelijk alternatief' geweest. Inherent daaraan is het niet (willen) behoren tot het politieke establishment. Tegelijkertijd heeft men gekozen voor de 'poiltieke partij'-vorm.

Politieke partijen zijn broedplaatsen van onbenul, waaruit doorgaans slechts schuim komt bovendrijven en zo heel nu en dan wat intellect. Ook D66 is daaraan ten prooi gevallen. Toch kun je vaststellen dat ze het in dat opzicht gemiddeld een stuk beter doen dan de rest (met name de 'grote drie').

Wat je ook kunt vaststellen is dat het tentoon spreiden van onbenul in het geval van D66 zwaarder wordt bestraft dan bij anderen. Persoonlijk vind ik dat een compliment voor de partij.

Maar dat alles is geen reden voor het kraaien van 'opheffing'.

Wouter Bos heeft wat je kunt noemen een 'Tony Blairtje' gedaan: schuif naar het midden en ontferm je over de stokpaardjes van de concurrentie. In Engeland werden daarvan in eerste instantie de Liberals (lees: D66) het slachtoffer, en vervolgens de Tories (VVD maar dan intellectueler).

Maar Tony Blair verkeert in zijn nadagen en de Liberals floreren als nooit tevoren. Kans op regeringspluche hebben ze niet, maar ze vervullen een nuttige functie in de Britse politiek, en behalen daarmee een aantal van hun eigen politieke doelstellingen.

Hetzelfde geldt voor D66: hun aanwezigheid, of het nu 1 of 20 procent is, vervult een nuttige functie in de Nederlandse politiek. Sterker nog, ze hebben bewezen dat ze zelfs een geringe aanwezigheid kunnen omzetten in politieke resultaten.

Lousewies van der Laan verdient een kans. En een beetje tegenslag mag geen reden zijn om er maar meteen de brui aan te geven.