Wetenschap: de religie van ons tijdperk

Ernesto Spruyt
Wetenschap: de religie van ons tijdperk

Bijna dagelijks verschijnen er nieuwsberichten waarin 'wetenschappelijke feiten' worden gepresenteerd. Biologisch is wel/niet gezonder dan regulier. CO2-reductie heeft wel/geen zin. Mobiele telefoons veroorzaken wel/geen ziektes. 'Conventional wisdom' was niet eerder in de geschiedenis aan zoveel verandering onderhevig. Nu wordt de kwaliteit …

 

Bijna dagelijks verschijnen er nieuwsberichten waarin 'wetenschappelijke feiten' worden gepresenteerd. Biologisch is wel/niet gezonder dan regulier. CO2-reductie heeft wel/geen zin. Mobiele telefoons veroorzaken wel/geen ziektes. 'Conventional wisdom' was niet eerder in de geschiedenis aan zoveel verandering onderhevig.

Nu wordt de kwaliteit van wetenschappelijke onderzoeken zelf ook weer regelmatig onderzocht. Met altijd dezelfde conclusie: het resultaat van wetenschappelijk onderzoek is sterk afhankelijk van wie het onderzoek financiert. Leuke materie voor wetenschapsfilosofen (een groot deel van het wetenschappelijk onderzoek is kennelijk niet wetenschappelijk), maar het stelt de MVO-marketeer voor een aantal vragen.

Wat doet de consument met al deze wetenschappelijke 'feiten'? Waarom gelooft hij/zij wel in de ene claim en niet in de andere? Waarom gelooft hij/zij wel in het ene logo en niet in het andere? Hoe kun je je op een geloofwaardige manier onderscheiden met duurzaamheidsclaims?

Met een login kun je automatisch reageren, krijg je toegang tot extra content en profiteer je van leuke kortingen. Nog geen login? Registreer nu!

Alleen voor leden:
Laatst toegevoegde download: ‘Haal de band aan met je kijker en lezer’
Speciale aanbieding: Molblog op Linkedin, Twitter en Facebook:

Reacties / 7  

Nog geen profiel? Meld je direct aan!

Geloof is een gebrek aan zeker weten dus een aanname van iets wat wenselijk of mogelijk is of zou kunnen zijn.
Wetenschap onderzoekt wat we niet te weten te doorgronden om te onderzoeken wat mogelijk en wenselijk is.
Paradox vriend en vriendin op het zelfde pad............ appard
1=3


arno den hartog

Mon 21 Jul 2008, 1:38

Het stukje hierboven gaat niet zozeer over de verschillen tussen godsdienst en wetenschap, maar over de vloed aan onderzoeken in opdracht door commercie en overheid. De overheid wil bv roken in en kwaad daglicht stellen en financiert daarom onderzoek met die gewenste uitkomst. Miele laat onderzoek doen naar het zuiggedrag van mensen en verbint daar een zuiggezinde boodschap aan in zijn persbericht.

De geloofwaardigheid van dit soort berichten is waarschijnlijk relatief hoog, anders plaatsen media deze berichten niet. OOk niet-gratis kranten plaatsen dit soort zuigberichten.

Het probleem voor de media is dat de nieuwsstroom zonder dit soort gratis input wel heel dun wordt en dat het te duur is om de feiten ook zelf te onderzoeken.

Met godsdienstige kennis: de vraag of er een maker van het universum is en hoe we deze kunnen beïnvloeden zodat we eeuwig leven, of juist niet, en welke leefregels daarbij horen heeft bovenstaand stukje niet veel te maken, ondanks de woordspeling met de ambigue term "geloof".


Wouter van der Land

Wed 16 Jul 2008, 19:18

Overigens kan Religie ook weer subject zijn, dat maakt het allemaal nog leuker natuurlijk.


ThE_ED

Wed 16 Jul 2008, 15:52

"Wat dacht je dat talloze theologen de afgelopen tweeduizend jaar met betrekking tot het christendom aan godsbewijzen hebben geproduceerd?"

Inderdaad.

En het is ook moeilijk het verschil aan te geven, maar een veel genoemd verschil is dat "echte" wetenschap haarzelf bevraagt waarin dat bij religie (meestal) niet geval is. Wetenschap is ook niet het verzamelen van bewijzen, natuurlijk maar het opwerpen van een these en die bevragen. Religie is ook het opwerpen van een these (Een vrij willekeurige wellicht, filosofisch gezien, sociaal gezien wellicht weer niet.) maar meestal gaat dat slechts gepaard met het zoeken naar bewijzen daarvoor.

Dat Wetenschap niet altijd zuiver is en Religie soms meer is dan ik hierboven schets zorgt er inderdaad wel voor dat de lijnen vaag zijn. Echter de meeste Religies gaan in de basis uit van een godsbeeld (of beelden), daarintegen heeft de wetenschap in principe niet zo'n kernbegrip. (Of het zou "de wiskunde" moeten zijn.) Religie leidt daarbij ook tot leefregels, wetenschap niet, hoewel wetenschap niet uitsluit dat men toch een levensbeschouwing heeft, natuurlijk.

Daarnaast gaat Wetenschap er van uit dat niets te bewijzen is, en Religie gaat er van uit dat er wel een waarheid of waarheden zijn. (Hoewel je zou kunnen zeggen dat bv Boeddhisten evenals wetenschappers onderkennen dat wij nooit kunnen "kennen".)

Nogmaals: iets voor waar aannemen en aldus iets zeggen in de zin van "ik geloof dat.." is niet hetzelfde als het gelovenin religieuze zin.

Wetenschap gelooft evenmin in vooruitgang, hoewel veel wetenschappers daar wellicht wel in geloven.
We moeten de sociale verschijningsvormen van Wetenschap en Religie niet verwarren met de basisbegrippen.


ThE_ED

Wed 16 Jul 2008, 15:51

'Het verschil met Religie is natuurlijk dat er, als het goed is, duidelijk gedocumenteerde stappen zijn welke tot een eindconclusie leiden'

wat een non-verschil. Wat dacht je dat talloze theologen de afgelopen tweeduizend jaar met betrekking tot het christendom aan godsbewijzen hebben geproduceerd?

En in zekere zin geloven wetenschappers wel degelijk, in bv 'vooruitgang'. Wetenschap is, tot op bepaalde hoogte, geseculariseerde religie.

En inderdaad, John Gray is aanbevelenswaardig, ben nu bezig met zijn laatste boek, 'black mass'


Erik

Wed 16 Jul 2008, 15:32

Lees ook werken van filosoof John Gray. http://en.wikipedia.org/wiki/John_N._Gray


simon

Wed 16 Jul 2008, 14:34

Het verschil met Religie is natuurlijk dat er, als het goed is, duidelijk gedocumenteerde stappen zijn welke tot een eindconclusie leiden.

Wel is het inderdaad zo dat het de reactie van de consument (en dat is een breed begrip) op de uitcomsten wellicht meer aan religie grenst.

Echter ik zie vaak de verwarring die ligt in het woord "geloven" dat "geloven" zowel iets voor waar houden als het volgen van een religie betekent, betekent niet dat dit hetzelfde is.


ThE_ED

Wed 16 Jul 2008, 14:20