De Jeneverplas: Aralmeer of Noordzee?

Scato van Opstall
De Jeneverplas: Aralmeer of Noordzee?

Het kan dus wel: innovatie in een afgeschreven categorie.

 

In 1979 kende de jenevermarkt een topjaar met 56 miljoen liter. Daar is dertig jaar later nog 15 miljoen liter van over. Nog steeds een flinke plas, maar eentje die sneller slinkt dan het Aralmeer.

Op de een of andere manier is het de jenevermarketeers niet gelukt hun produkt interessant te houden - of te maken. Mensen zuipen het toch wel en de kunst lijkt vooral het zo goedkoop mogelijk te fabriceren. Ik was ooit eens in de fabriek van Henkes, die het volk toen regelmatig een rondje commercials schonk waarin graanzolders en ambacht een hoofdrol speelden. In werkelijkheid pleurde ze liefdeloos een grote theebuil met jeneverbessen in een stalen tank met industrie-alcohol, die uit met grote tankwagens van Gist Brocades werd aangevoerd. Destillaat? Deze nepjenever werd getrokken als thee, met een zakje. Zou daar het woord flessentrekkerij vandaan komen?

Wie zo’n desinteresse voor een produkt aan de dag legt, kan alleen maar aan het kortste eind trekken. Geen passie, geen verhaal, dit is jenever gemaakt en gemarket door boekhouders. Mensen drinken het toch wel. Ja, alleen elk jaar een beetje minder. Jobroterende productpausjes passeerden de kelk en gingen zelf snel door naar een hipper product. Pogingen om met modische vernis het petrochemische Pernisdrankje te camoufleren, mislukte jammerlijk. Het leidde onder andere tot het bizarste reclamelied ooit: “Bokma day, Bokma night, let’s Bokma.” Ben erg benieuwd wat er van de dienstdoende merkmeneer geworden is.

Okay. Ketel 1 leek nog ergens op, dat was een poging om iets van het ambacht van stoken terug te brengen. Studenten met een goede bijbaan dronken dat. Daarna is elke poging opgegeven. Jenever is een drank in zijn laatste levensfase gedronken door mensen in hun laatste levensfase gesleten door marketeers in hun laatste levensfase.

Het is dan ook niet verwonderlijk dat de eerste fatsoenlijke innovatie komt van een vrouw: het meisje van de slijterij. Petra de Boevere, drinkezus en telg uit een Zeeuws juttersgeslacht, zag al die gerookte Malts haar winkel uit vliegen. Wij hebben dan wel geen whiskey, dacht ze, maar die zilte lucht als je hierop de dijk staat... dat hebben die Schotten weer niet.

Zeeuwier Jenever is misschien een woordspeling teveel, maar de jenever smaakt absoluut naar meer. De VOC-achtige fles is ronduit prachtig en de Zeeuwmeermin mag er ook wezen, maar ik heb een zwak voor vrouwen met het sterrenbeeld Vis, dus dat laatste is subjectief. Objectief gezien: een vrouw op een jeneverfles is onverwacht – en blijft dus beter hangen. Volgens Petra is het succes ook te danken aan social media: twitterende mensen hielpen haar spontaan met naam en etiket.

Zeeuwier begon als een eenmalige partij, die Petra liet stoken bij de ambachtslui van Rutte. Het spul was in een vloek en een bries uitverkocht. En is nu wegens succes nationaal geprolongeerd. Zeeuwier Jenever heeft ook nog een eigen ritueel. Voor het kenmerkende zilte vleugje moet je het spul niet koelen en de ingeschonken glaasjes even laten ‘ademen’. Bijpassende borrelhapjes komen bij voorkeur ook uit de zee. Ik kan niet anders dan diep buigen voor dit Zeeuwse Meisje, dat ons de eerste zinnige jeneverinnovatie ooit schenkt. Volgende week staan de wederverkopers op zeeuwierjenever.nl

‘Er bestaan geen verzadigde markten, alleen verzadigde marketeers’ zei Tex Gunning ooit. Daar proost ik op. En ik verheug me nu al op mijn eigen Drentse turf-jenever, die net zo rokerig ruikt als de Golden Lapsang van Simon Levelt. Handgestookt, niet getrokken uit een theezakje. Bekeerde flessentrekkers of verlichte boekhouders mogen me altijd bellen!

Met een login kun je automatisch reageren, krijg je toegang tot extra content en profiteer je van leuke kortingen. Nog geen login? Registreer nu!

Alleen voor leden:
Laatst toegevoegde download: Vier marketeers over trends in (r)etailmarketing
Speciale aanbieding: Molblog op Linkedin, Twitter en Facebook:

Reacties / 9  

Nog geen profiel? Meld je direct aan!

Erg leuk stuk, Scato! Zelf heb ik als jonge marketeer altijd wel een fles Rutte in de kast staan, voor eigen gebruik. Ben nu benieuwd naar Zeeuwier.
Ik las trouwens op Petra's weblog (http://www.meisjevandeslijterij.nl) dat ze de uiteindelijke naam van het drankje, het ontwerp van het etiket en de promotie heeft gecrowdsourced via Twitter. Ook innovatief. Slijterijmeisje heeft momenteel 3414 followers.

Dirk te Winkel
Dirk te Winkel

Thu 24 Sep 2009, 9:38

Via de algemene inbox kwam de reactie binnen van Myriam Hendrickx, algemeen directeur van Distilleerderij Rutte & Zn:

Dag Scato,

Ik las je stukje over de Zeeuwier Jenever en over de geweldige innovatie van Petra de Boevere.
Wij maken dit product en zijn blij met mooie promotie!

Wat je verder over jenever schrijft is in vele gevallen waar. Er zijn echter ook een aantal distilleerderijen die geen "jeneverbessen in een tank pleuren en thee trekken" maar wel degelijk een prachtig ambachtelijk product distilleren, wel of niet op eikenhouten vaten gerijpt.

Misschien goed ons een keer te bezoeken in Dordrecht en met eigen ogen te zien, dat er meer gebeurd in deze branche?

Kari-Anne Fygi
Kari-Anne Fygi

Thu 24 Sep 2009, 10:03

Vermakelijk stuk. Toen ik vroeger mijn opa 's ochtends om 10 uur een glaasje jenever zag achterover kegelen had ik nooit gedacht dat ik er later zelf ook van zou kunnen genieten. Maar dan wel in de vorm van een cocktail. Wat mij betreft heeft 'Lucas Bols met House of Bols cocktail & genever experience' jenever weer op de kaart gezet en trekt op succesvolle wijze weer nieuwe doelgroepen aan. Terug dus naar die Noordzeeplas.


Lonneke Brink

Thu 24 Sep 2009, 10:08

Heb in het grijze verleden veel over jenever geschreven. Met name op de verjonging van jenever heeft menig marketeer zijn tanden stuk gebeten.

Bols en Bokma hebben het geprobeerd met geforceerde verjongingsoperaties om jenever weer hip te maken, net als wodka. De oudere drinkers liepen echter weg en kozen voor de traditionele merken.

Ik kan me de uitspraak van de marketing directeur van Bols nog goed herinneren: 'we moeten dit wel doen, anders kan ik over 20 jaar hier het licht uitdoen'.
Ik denk dat hij dat 15 jaar geleden zei. Jenever is toch iets voor oudere heren. Marketing kan veel, maar ook niet alles.


Theo van Vugt

Thu 24 Sep 2009, 10:17

Heb het even opgezocht, dit schreef ik in '96 in Adformatie over Bokma, dat toch weer "Schat, staat de Bokma koud" terughaalde:

Er zijn miljoenen weggegooid met 'Let's Bokma' in 1991, de geforceerde verjonging die Bols Benelux inzette, maar die door de concurrentie niet werd nagevolgd.
Jonge Bols voor dertigers en Bokma voor twintigers deed de echte drinkers weglopen naar de jenevermerken die wel hun wortels respecteerden.
Merken als Hooghoudt profiteerden. De rest keek ademloos toe, maar weigerde een poot uit te steken. De marktleider mocht het doen, maar kon het niet alleen. Zelfs reclame kan geen drank verjongen die al decennia als een opa-drank bekend staat. Wodka is jong, whisky is sexy, jenever is somberheid. Dat was zo, dat bleef zo.

Bols Benelux stond weer snel met beide benen op de grond. Al na een jaar twijfelde de marketingtop van Bols Benelux: 'Het Bokma-filmpje is te snel, te flitsend voor de jaren '90. Bovendien wordt het verschil met jonge Bols onvoldoende naar voren gebracht.'

Bols Benelux had moed getoond, maar een concurrent legde de vinger op de zere plek: "Je moet dit jarenlang volhouden en erg veel geld in de media stoppen om dat oude beeld bij te sturen. En dan twijfel ik nog of je jenever aan twintigers kunt verkopen."

Bokma had ook bij de aftrap gemeld dat er minstens vijf jaar doorgegaan moest worden met deze aanpak (die meer dan f3 miljoen per jaar per merk kostte). In het voorjaar van 1993 kwam al een einde aan het experiment.

Bols Benelux koos voor een produktgerichte '100 pct Bokma'-campagne. Eerst werd er nog even een bureaucompetitie tussen FHV/BBDO en PMS uitgeschreven. PMS won weer en mocht Bokma anders gaan positioneren. Bols Benelux zei daarover simpelweg: "Het is nu tijd voor het merk Bokma om meer aandacht te besteden aan de inhoudelijke waarden van het merk."

Lifestyle was uit, hadden de marketeers geconstateerd, natuurlijkheid en authenticiteit in. Geen woord meer over verjonging van het hele segment. Marketing directeur Wim Maarschalk boog het hoofd: "We zullen ons aan de realiteit moeten aanpassen. Je moet ook de liters van vandaag meepikken."


Theo van Vugt

Thu 24 Sep 2009, 10:46

Even wakker worden heren en dames. De jenevermarkt staat helemaal niet stil. Recent nog geïntroduceerd: Bols Genever en nu al een hit -nog niet in NL. Ontwerp fles komt bij ...,staat. http://www.bolsgenever.nl/index2.asp. Klik en kijk

Cor Hospes
Cor Hospes

Thu 24 Sep 2009, 11:28

ontwerp komt van ...,Staat uit Amsterdam.

Cor Hospes
Cor Hospes

Thu 24 Sep 2009, 11:29

Hoi Cor,

Ik ben helemaal wakker hoor, ik heb het over de NL markt hier - en daar is jouw nieuwe oude Bols Genever allerminst een hit. Even gekeken naar de 'innovatie' (volgens mij eerder een (her)introductie). Het wordt enerzijds aangeprezen als mixdrank en anderszins vergeleken met single malts, cognac en champagne. Alsof je daar een plens cola bij gaat gooien! Vreemd, toch? Ook die 'optimized formule' van een authentiek product - is dat dan nog authentiek? Nou ja, sinds ik in SF een Amerikaan twee klontje ijs in een bloedmooie Aloxe Corton 1981 zag gooien zal ik geen uitspraken meer doen over marketing van Europese dranken in de Nieuwe Wereld!

Wat ik ook vreemd vond is de behangen fles, die er uit ziet als een dames glossy (zeker innovatief) maar als je het over meest authentic positionering heb, zou ik zelf voor de stenen kruik gaan. Bijv. die eerste of tweede met dat stenen oortje op de site terughalen, Mijn God, wat mooi!. En dat met een premium price. Mijn buitenlandse vrienden maak ik al jaren extreem blij met korenwijn in zo'n baksteen waar ze uit kunnen schenken, ze hebben het gevoel of ze meteen in de Gouden Eeuw zitten.

Ik blijf erbij dat een product als Zeeuwier wel een stukje origineler is dan die oude jenever in een nieuwe exportzak! Ik zou wel eens willen zien wat er gebeurd als je een partij Zeeuwier bij de Hollandsche visboer zet. Of, als we het dan toch over export hebben, what if we een containertje naar Japan sturen. Met een goed verhaal erbij... Dutch Kombu Gin bij de Sushi.

Scato van Opstall
Scato van Opstall

Thu 24 Sep 2009, 12:00

Schat… staat de Bokma koud? Legner Lekker, Legner lekker … Ha Fijn, een borrel van Floryn.

Helaas stuitte ik nu pas op een speciale tentoonstelling in het Jenevermuseum in Schiedam: "LOUTER RECLAME, jenever in de hoofdrol". Het museum is eens goed in het verleden (1890-1990) van de jeneverreclame gedoken. Uit de archieven van distillateurs en musea zijn oude commercials en affiches verzameld. Helaas was de tentoonstelling vorige week voor het laatst.

De eerste tv-reclame voor jenever werd trouwens in 1967 gemaakt door Hooghoudt (uit Groningen): http://www.youtube.com/watch?v=W7_U7awv5bU

Het bijbehorende boekwerk is nog wel nog verkrijgbaar. Met de uitgave ‘Louter Reclame, 100 jaar jenever affiches’, presenteren Uitgeverij Artemis en het Jenevermuseum 100 jaar jeneveraffiches in Schiedam.

http://www.jenevermuseum.nl, ISBN 9789059810259

Dirk te Winkel
Dirk te Winkel

Mon 05 Oct 2009, 21:04