Bij steeds meer organisaties, privaat en publiek, verdwijnen de hoofdletters uit hun merken, bedrijfsnamen en logo’s. Zelfs de klinkers staan onder druk en worden minder zichtbaar. Is het een vorm van bescheidenheid, kostenbesparing of is het gewoon een modetrend?
Economische crisis
Organisaties gebruiken deze tijd van economische tegenwind als aanleiding om eens kritisch te kijken naar hun merken, bedrijfsnamen en logo’s. Zo worden hoofdletters vervangen door kleine letters (de zogenaamde onderkast). Nationale Nederlanden veranderde bijvoorbeeld in nationale nederlanden en UPC in upc. Volgens schrijver en journalist Erwin Wijman geven veel organisaties hiermee aan hun merkenbeleid anders te willen uitdragen: open, sympathiek en meer bescheidenheid.
Voor:
Na: 
Een mooi initiatief zou je zeggen. Niets is minder waar. De geschiedenis laat zien dat er veel bedrijven zijn die hun merk en/of naam al veel langer in kleine letters schrijven. De Duitse keukenmaker bulthaup schrijft haar naam al sinds 1982 in onderkast, auping sinds 1969 en agu bijvoorbeeld al sinds 1977. Was er toen ook sprake van een crisis? Was er toen ook sprake van een zekere nederigheid? Het lijkt mij niet!
Trends zijn in de mode
De huidige ontwikkelingen zijn vooral een modetrend in plaats van het sympathieker en toegankelijker willen overkomen. Want als dat zo zou zijn dan had de creatieve sector al lang gezorgd dat alle merken, bedrijfsnamen en logo’s in kleine letters werden geschreven. Want welk bedrijf wil nu niet sympathiek en toegankelijk overkomen? Kennelijk belichamen de “kleine letter woorden” op dit moment gewoon tijdelijke bescheidenheid. Het past kennelijk in de tijdgeest van meer matiging, nederigheid en transparantie. “Iets dat in de mode is wordt kennelijk gevolgd en dat werkt weer als katalysator”, aldus Wijman in zijn artikel in Onze Taal, het vakblad voor én over de Nederlandse taal.
Klinker kopen ?
Naast de trend over grote letters die steeds kleiner worden, wordt nog een ontwikkeling langzaam zichtbaar: het weglaten van klinkers. De gemeenten Texel en Zaanstad schijnen er al mee te gaan beginnen. Texel wordt .txl en de gemeente Zaanstad wordt straks znstd. Gedurfd en onderscheidend vinden zij zelf. Maar ik vind het wel heel erg gebaseerd op het postmoderne communicatiegedrag van generatie Y (sms en msn). Of zou het weglaten van klinkers de gemeentelijke bijdrage zijn om te komen tot de noodzakelijke kostenbesparingen?
Hype. dcht ht wl!
Kleine letters, geen klinkers. Is het mode? Het antwoord is voor mij simpel: Ja. Naamswijzigingen als deze zijn vooral een modetrend. In deze economische storm heeft de creatieve sector ongetwijfeld getracht een nieuwe groeimarkt te activeren. Knap bedacht, maar voor veel organisaties een zeer kostbare en ingrijpende operatie.
Gemeenten gebruiken bovendien schaars gemeenschapsgeld en dan mag je verwachten dat zij dat niet besteden aan dit soort modetrends. Waarom voeren zij niet gewoon de naam Texel of Zaanstad? Dat zijn toch geen namen waarvoor men zich hoeft te schamen. Wonen op .txl is niet beter of anders dan wonen op Texel! Ik wil bovendien helemaal niet raden naar letters. Of klinkers moeten kopen om te begrijpen met wie ik te maken heb.
De belangrijkste conclusie voor mij is dat je vertrouwen zeker niet herstelt door je merk of bedrijfsnaam in kleine letters te schrijven of door de klinkers te laten verdwijnen. Vertrouwen herstel je echt alleen maar door een betere kwaliteit van diensten of producten te leveren. En juist dat is voor veel (publieke en private) organisaties al moeilijk genoeg!
Theo Visser, partner en consultant van Novagraaf adviesbureau op het gebied van Intellectueel Eigendom
via Twitter te volgen op https://twitter.com/novagraaf
Met een login kun je automatisch reageren, krijg je toegang tot extra content en profiteer je van leuke kortingen. Nog geen login? Registreer nu!
Alleen voor leden:
Laatst toegevoegde download: ‘Haal de band aan met je kijker en lezer’
Speciale aanbieding: Molblog op Linkedin, Twitter en Facebook:

Blmnzk hr m d hk: Frdwrpl! http://www.bloembinderijfredwurpel.nl/?id=1
Marc van Gurp
Fri 15 Oct 2010, 14:34
heel erg leuk!
Elsbeth Eilander
Fri 15 Oct 2010, 14:43
@Theo Visser
Even voor de goede orde. U schrijft: ‘Volgens schrijver en journalist Erwin Wijman geven veel organisaties hiermee aan hun merkenbeleid anders te willen uitdragen: open, sympathiek en meer bescheidenheid’.
Maar de voorbeelden die ik noem, die bedrijven zeggen dat zélf.
ageas (voorheen FORTIS, in zes kapitalen) verklaart die kleine letters als een bewuste keuze voor bescheidenheid en terughoudendheid (‘We kennen ons vak, maar willen onze mening niet opdringen’).
Nationale-Nederlanden, dat zichzelf een nieuw logo aanmat met kleine letters n, idem dito. ‘Zo willen we ook ons beleid benadrukken: we zijn open, staan open en weten dat bescheidenheid ons past, hoe groot we ook zijn’, aldus nn-ceo Lard Friese.
Dit staat ook allemaal in het Onze Taal-stuk.
Maar u zegt: ‘Niets is minder waar’. Mijn logische vraag is dan: hebben nationale-nederlanden en ageas u gebeld om te zeggen dat ze het heel anders bedoelen dan ik heb opgeschreven? Dan hoor ik het graag.
Daarna stelt u vast dat het allemaal mode is, maar dat schreef ik zelf ook al in Onze Taal.
Vervolgens signaleert u de trend van het klinkerdroppen. U schrijft: ‘Maar ik vind (sic!) wel heel erg gebaseerd op het postmoderne communicatiegedrag van generatie Y (sms en msn)’.
Nou, nou, gewaagde vaststelling. Not. Ik heb dat verschijnsel al uitgebreid beschreven in mijn boek De bedrijfsnamenfabriek (Nieuw Amsterdam, mei 2007), in het hoofdstuk ‘Internetesperanto, sms-taal en msn-taal’.
En over de gevallen a’tjes in Znstd heb ik al in januari in Adformatie gschrvn.
Deze reactie wordt al veel te lang. Molblog gaat mij aan het hart, net als polemiek trouwens. Maar dan moet het wel polemiek op niveau zijn. Gevoerd door mensen die goed kunnen lezen en hun vakliteratuur bijhouden.
Beste groet,
Erwin Wijman
Erwin Wijman
Fri 15 Oct 2010, 16:15
Nou nou, wat een zure reactie zeg. Is het echt nodig om een auteur van een interessant stuk uit te maken voor iemand die niet kan lezen en niet voldoende op de hoogte is van trends, alleen maar omdat hij een aantal zaken noemt waar door anderen al eerder over is geschreven? En knap opgemerkt die schrijffout!
Wat goed lezen betreft: de auteur heeft u volgens mij prima gequote: "Volgens [...] Wijman geven veel organisaties [...] aan", nergens wordt de indruk gewekt dat het uw eigen mening zou zijn.
Daarnaast slaat de zinsnede "niets is minder waar" op de zin ervoor, "Een mooi initiatief zou je zeggen", waarmee de auteur de brug maakt naar de constatering dat ook in het verleden er al bedrijven hun merknamen in kleine letters schreven en waarmee volgens mij helemaal niets wordt afgedaan aan uw constateringen.
Het namedroppen van je eigen boek heeft doorgaans een positiever marketing effect als het niet in een zo ongelofelijk onsympathieke post gebeurt...
Daniël
Sat 16 Oct 2010, 15:56
Ik vind het zo mooi en sympathiek, die kleine lettertjes van een paar meter hoog bovenop een gebouw ....
targetgroupie
Sun 17 Oct 2010, 11:08
Geachte heer Wijman, beste Erwin,
Dank voor uw reactie.
Kennelijk hebt u er enige moeite mee wanneer anderen u citeren. Dat vind ik jammer. Met het artikel heb ik willen benadrukken dat de beschreven ontwikkelingen niet nieuw zijn en dat de argumenten die organisaties gebruiken om deze “bescheidenheid” uit te stralen vooral moeten worden bezien in het licht van de huidige economische situatie. Een marketingtechnische mea culpa waar veel mensen ongetwijfeld door heen zullen prikken.
Het belangrijkste is dat organisaties rekening moeten houden met hun klanten (kleine letters of niet) en met geveinsde nederigheid hun doel voorbij zullen schieten. Ik betoog bovendien dat het in de huidige tijd van bezuinigingen onverantwoord is dat gemeenten zich aan dergelijke modieuze trends wagen. Het gaat immers om geld van de gemeenschap waar men zuinig en dus verantwoord mee om dient te gaan. Dat is de kern van het verhaal en daar zijn in de literatuur bijzonder veel boeken over verschenen!
Met vriendelijke groet,
Theo Visser
PS: @daniël, dank voor je bericht!
Theo Visser
Mon 18 Oct 2010, 16:29
Beste Theo, beste Daniël,
Ik wil graag mijn excuses maken.
Ik las de zin van Theo Visser duidelijk anders dan Daniël hem interpreteert. Het gaat om deze zin: ‘Volgens schrijver en journalist Erwin Wijman geven veel organisaties hiermee aan hun merkenbeleid anders te willen uitdragen: open, sympathiek en meer bescheidenheid’.
Ik vatte dat op alsof Theo dat mij in de mond legt (terwijl die bedrijven zelf zo redeneren). Maar wat Theo schreef is dus voor meerderlei uitleg vatbaar, zie ik nu in.
In ieder geval blijft het onaardig van mij om vervolgens in een cynische mode te reageren op andere vaststellingen in het stuk van Theo.
Ik moet ook blij zijn dat hij op het onderwerp en op mijn stuk in Onze Taal ingaat.
En je hebt gelijk als je die onzin van Znstd en txl aan de kaak stelt.
Dank dus Theo.
(en nee, ik heb afgelopen weekend niet in een klooster gezeten en heb ook niet een Boeddhistische sessie bijgewoond – en ik ga nu ook niks meer zeggen over dat het vaker gebeurt dat mensen allerlei dingen aan de boodschapper toeschrijven en dat daardoor allerlei misverstanden ontstaan etc etc).
O ja, ik zal ook niet meer onbeschaamd reclame maken voor mijn eigen boek.
Met groet,
Erwin
Erwin Wijman
Wed 20 Oct 2010, 17:34