Dagelijks wordt er nagedacht over nieuwe manieren om efficiënt om te gaan met het milieu. Nieuwe innovaties schieten als paddestoelen uit de grond. Zo introduceerde sportgigant Puma vorige maand de vernieuwde ‘schoenendoos’. De traditionele schoenendoos maakt plaats voor een schoenenzak, die veel milieuvriendelijker is. In het Verenigd Koninkrijk kwamen supermarktketens met melk in plastic zakken, in plaats van flessen, op de markt. Het verwachte succes bleef uit en de consument accepteerde deze innovatie niet. Maar waarom sloeg dit niet aan?
Het nieuwe fenomeen
Supermarktketens in het Verenigd Koninkrijk introduceerden in maart van dit jaar het nieuwe fenomeen: melk in een plastic zak. Voor deze verpakkingsmethode werd 75% minder plastic gebruikt dan een plastic fles. Dit zou vanuit milieuperspectief een ware revolutie moeten zijn, aangezien de Britten wekelijks 180 miljoen flessen melk consumeren. Voor het produceren van deze verpakking wordt minder energie verbruikt en de zakken nemen veel minder ruimte in beslag bij het weggooien.
Om de consument te prikkelen werden er plastic zakken melk gratis uitgedeeld door supermarkten. De introductie verliep aanvankelijk succesvol, de verpakkingen vlogen als warme broodjes over de toonbank. Maar al snel werd de vraag minder. De consument was blijkbaar toch niet zo tevreden over deze verpakkingsmethode.
Nadelen
De Britse melkdrinker stapte toch snel weer over naar de vertrouwde kartonnen melkpakken en plastic melkflessen. Deze zijn namelijk handiger in gebruik ondanks de hogere prijs. De plastic zakken bleken niet lekker te schenken en niet bestand tegen lekken, waardoor veel melk verloren ging. Inmiddels worden de nieuwe verpakkingen bij veel Britse supermarktketens uit de schappen gehaald.
Gemak gaat boven milieuvriendelijk
Een conclusie die we hieruit kunnen trekken is dat de consument toch kiest voor gemak in plaats van milieuvriendelijk. Ook in Nederland lijkt dit het geval te zijn. Soft discounter Bas van der Heijden biedt ook laaggeprijsde plastic melkzakken aan; het doorslaande succces is tot nu toe echter uitgebleven. En volgens mij vindt er evenmin distributieuitbreiding plaats bij andere retailers. De aanschaf van een hervulbare melkkan is qua gebruiksvriendelijkheid klaarblijkelijk niet acceptabel.
Als je het retailschap bekijkt dan lijkt de voorkeur uit te gaan naar kartonnen drankverpakkingen voor melk. Die zijn handzaam in gebruik en vanuit milieuoptiek gunstig want grotendeels gemaakt van hernieuwbare grondstoffen. Zo heb je voor consumenten de sterke combinatie van milieubewuste verpakking mèt gebruiksgemak. Wellicht is het gebrek aan die combinatie de reden dat die zakken geflopt zijn.
Met een login kun je automatisch reageren, krijg je toegang tot extra content en profiteer je van leuke kortingen. Nog geen login? Registreer nu!
Alleen voor leden:
Laatst toegevoegde download: ‘Haal de band aan met je kijker en lezer’
Speciale aanbieding: Molblog op Linkedin, Twitter en Facebook:


Het verwachte succes is weer wishful thinking geweest. Dit riekt naar alweer een introductie waarbij er kennelijk alleen van papier getest is en niet in de praktijk. Een blubbende zak overgieten in een kan is knoeien: als de 'groene' marketeers van hun bureau in het echte leven waren gestapt, hadden ze dat zelf kunnen zien - ruim voor de uitrol. Ook een kan waarin je de hele zak in zet (ik kan me zoiets herinneren van heel vroeger) zou een oplossing kunnen zijn, ware het niet dat deze zakken niet hersluitbaar zijn of voorzien van een dop. Weer morsen dus... en hoe schenkt zo'n zak in een houder met die zelfafgeknipte tuit?
Alleen in de dagelijkse praktijk vind je uit wat echt telt: dat je zo'n kan/houder precies zo breed moet maken dat-ie in de koelkastplek van de kartonnen of gard plastic verpakking past, want zo hebben we onze koelkast ingericht. Allemaal zaken die je volgens mij vooraf vrij eenvoudig kan tackelen en dan weet je: dit moet ik oplossen, anders is de introductie zinloos. De beste voorspeller van gedrag is gedrag: test in de praktijk. Prototyping is duur, praktijktesten ook, maar floppen is veel en veel duurder.
Ergo.... Innoveren zonder praktijktesten is geld weggooien. En dat lijkt me allesbehalve duurzaam!
Scato van Opstall
Tue 01 Jun 2010, 20:38
PS "De conclusie die we hier uit kunnen trekken is dat de consument toch kiest voor gemak in plaats van milieuvriendelijkheid. "Sorry hoor, maar dit is een staaltje onvervalst scheefredeneren: je geeft mensen zakken die niet schenken en lekken!!! Nogal een trade-in dunkt me. De enige conclusie die je kan trekken is dat laagbegaafde marketeers en gemankeerde verpakkingsdesigners hun huiswerk niet goed hebben gedaan. En de consument de schuld lopen geven. Foei! What's next? Dat de consumenten met medeneming van een eigen vergiet ecomelk moeten komen tappen in een supermarkt?
Scato van Opstall
Tue 01 Jun 2010, 20:51
toch won FrieslandCampina vorige week een innovatieprijs voor melk in een zak, die in Afrika wordt verkocht... het betreft hier echter een eenpersoonsportie melk:
http://www.frieslandcampina.com/nederlands/news-and-press/news/corporate-news/2010-05-06-innovation-award-for-milk-in-sachets.aspx
Elsbeth Eilander
Tue 01 Jun 2010, 21:20
Gezoete gecondenseerde eenpersoonsmelksachets in een ijskastloos land vergelijken met verse koemelkfamiliezakken in het bekoelkaste Westen lijkt mij een kwestie van appels en peren ;)
Gecondenseerde melk zat eerst in blikjes, daar is Friesche Vlag groot mee geworden (eerste cooperatie die ging exporteren, boer'n in de rimboe, no kidding, Fryslan Boppe!)
Scato van Opstall
Tue 01 Jun 2010, 23:10
Potjandorie, ben ik weer blond. Zie nu pas dat Birgit Kamp bij Tetra Pak werkt. Is dat niet die kartonfabriek die absoluut geen plastic melkzakken maakt ;)
Nu ik u toch spreek: mag ik een verzoek indienen tot wegnemen van het plastic (!) blauwe trekfliebertje aan de trektuit, waardoor ik altijd een soort knoeistraal krijg? Dan is uw Tetrapakje mij nog liever.
Scato van Opstall
Tue 01 Jun 2010, 23:29
Dertig jaar geleden was ook melk in plasticzakken te koop in de supermarkt. Eerst in NL (AH) en later in ES. Inderdaad veel geknoei, ondanks de kannen waar de gehele melkzak in kon worden gezet.
Een heel dom product: als een enkele zak lekt, kun je het hele schap òf weggooien òf handmatig schoonmaken. Het zit overal tussen en melk plakt flink. En daarna de vloer dweilen...
Daarom vraag ik me sterk af of deze nieuwe, of eigenlijk her-, introductie ECO of juist ECOnomisch gedreven is. Zakken zijn immer veel goedkoper dan de kartonnen verpakkingen. Toch @Birgit?
Gosse AdB
Wed 02 Jun 2010, 11:41
@ Scato: inderdaad, in de praktijk uittesten had in de UK waarschijnlijk al veel eerder uitsluitsel gegeven over de consumentenwaardering van een dergelijke verpakking. Ook voor de kartonnenverpakkingen die wij leveren is het zaak om eerst pro-actief de ervaringen van consumenten te onderzoeken. Daarnaast houden wij ons ook altijd aanbevolen voor reacties van consumenten.
@ Elsbeth: leuk nieuws vanuit Nigeria. In dit geval gaat het echter om een sachet van aluminium folie, feitelijk een portieverpakking die niet vergelijkbaar is met de Engelse melkzak.
@ Gosse AdB: de Engelse retailers beoogden inderdaad een prijstechnisch én milieuvriendelijk product te bieden.
Birgit Kamp
Thu 03 Jun 2010, 14:38