Dogmatische Milieudefensie remt de ontwikkeling van duurzaamheid

Goeie post Niels. Helemaal met je eens dat dit een gemiste kans is om de brede verbeteringen over de hele linie zichtbaar te maken. Dat zou ook veel meer stimuleren.
Heeft de keuze van milieudefensie wellicht ook te maken met de angst dat leden / geinteresseerden 'het anders niet meer snappen'? Als je de boel recht toe recht aan beoordeelt houd je het simpel. Krijg je ook geen commentaar a la "Ik vind Gijs helemaal niet duurzaam, want wist je dat ze...". Dat soort discussies zijn goed voor de consument die echt zelf kritisch leert te kiezen. Maar MilieuDefensie wil misschien vooral die groep mensen opweg helpen die netjes voorgekauwd krijgen wat ze moeten kopen en wat niet. Zelf nadenken bij elk product is dan veel te vermoeiden.
Dit linkt ook aan de tegenstand rondom de megastal, die vanuit duurzaamheid juist best goed te verdedigen valt, dus wel door Wakker Dier, maar niet zo snel door MilieuDefensie aangevallen zou hoeven worden. (http://www.foodlog.nl/artikel/provincie-utrecht-stemt-voor-megastallen)

Jammer dat je je conclusies baseert op aannames die niet kloppen. Milieudefensie is juist heel positief over de toename van MSC, streekproducten en andere duurzaamheidslabels die daadwerkelijk bijdrage aan een betere leefomgeving voor mens en dier. We staan daar helemaal open voor.

Met de EKO-tellingen brengen we in kaart hoe de twee keurmerken het doen die de lat in bijna alle opzichten het hoogst leggen. Daarmee keuren we andere labels niet af, maar belonen we supermarkten voor het vergroten van het meest duurzame en eerlijke aanbod.

Als iemand anders besluit een 'duurzame labels'-telling te organiseren zullen we dat van harte toejuichen.

Freek Bersch, Milieudefensie

@Freek volgens mij kloppen de belangrijkste aannames juist wel, zo blijkt ook uit je reactie. jullie dichten eko en fairtrade eigenschappen toe die ze in mijn ogen niet hebben; namelijk dat ze de lat het hoogst leggen. het zijn allebei verouderde starre systemen die aan alle kanten door de realiteit zijn ingehaald.

jullie wekken hiermee abusievelijk de indruk dat eko en ft het meest duurzame vertegenwoordigen. er is een berg wetenschappelijk en anecdotisch bewijs dat dit niet zo is.

daarnaast kiezen jullie ervoor om labels/keurmerken te meten. door deze werkwijze benadelen jullie de vele kleinschalige initiatieven die niet de middelen hebben om aan compliance gedreven systemen mee te doen of om grootschalig te communiceren, maar wiens werkwijzen vanuit een duurzaamheidsperspectief vaak veel effectiever zijn.

is niet erg, en het is ook goed dat ft en eko bestaan, maar niels raakt hier natuurlijk wel een belangrijk punt: voor je het weet sluipt er dogma in het systeem en ben je een 'dwarsligger' als je wilt dat systemen als ft en eko zich vernieuwen

@Ernesto Waarom vind je EKO en Fairtrade verouderd en star?

We zijn dol op kleinschalige duurzame iniatieven. Milieudefensie benadeelt die niet, integendeel! We voeren al jarenlang campagnes voor duurzamer voedsel in het algemeen, niet alleen voor EKO-producten. Ik denk dat we daarmee hebben bijgedragen aan de vraag van consumenten voor dit soort producten.

@Freek Voordat ik je vraag beantwoord: jullie inzet en toewijding staan wat mij betreft buiten kijf. Ik denk zeker dat jullie hebben bijgedragen aan de agendering van duurzaamheid, eerder zelfs bij grote organisaties dan bij de consument. Partijen als Milieudefensie zijn belangrijk in het speelveld, omdat jullie een kritische stem vertegenwoordigen, waar grote spelers (soms) gevoelig voor zijn. Dat jullie dit kracht proberen bij te zetten door niet alleen kritisch te zijn, maar ook zij die het goede voorbeeld geven te stimuleren (bijv dmv de EKO-tellingen), daar is op zichzelf ook niets mis mee.

Dat gezegd hebbende, blijft het punt van Niels overeind staan dat jullie met een te nauwe benadering van duurzaamheid in de publiciteit je doel misschien voorbij schieten. EKO/Fairtrade zijn systemen die decennia geleden bedacht zijn en sindsdien nauwelijks tot geen wezenlijke vernieuwing hebben doorgemaakt.

Wat mij betreft is biologische landbouw te prefereren boven industriele landbouw, maar op biologisch is vanuit duurzaamheidsperspectief nog steeds van alles aan te merken (waarvan het belangrijkste is dat het nog steeds georganiseerd is rond monoculturen). Biologisch is eigenlijk al een behoorlijk mainstream fenomeen, dat de toppen van zijn groei denk ik wel achter zich heeft. Ik zie liever kringloopgestuurde teeltsystemen (permacultuur, biomimicry, agroecology, etc), maar die moeten dan wel op een schaalbare manier toegepast kunnen worden. Daar ligt pas een wereld te winnen voor Milieudefensie!

Het Max Havelaar-systeem werkt nog precies hetzelfde als bij de oprichting ruim 20 jaar geleden en uit onderzoek van onder andere CIDIN blijkt duidelijk dat er behoorlijke beperkingen aan kleven (certified poverty) en dat andere keurmerken als Utz en Rainforest Alliance een complementaire werking hebben. Oftewel, niet beter of slechter, maar anders en elkaar versterkend.

Ook Max Havelaar is inmiddels zo mainstream als het worden kan. Bovendien is het een organisatie (FLO) die een dusdanig zwaar poldermodel heeft ingebouwd dat de slagvaardigheid ver te zoeken is. Ook hier is dus ruimte voor rigoureuze vernieuwing. Waarbij een keurmerk wat mij betreft niet altijd de oplossing hoeft te zijn.

Mij gaat het meer om het gebruik van het woord duurzaam in het persbericht van Milieudefensie. En die term vooral gekoppeld aan FT en EK systemen. Eens met Ernesto, het zijn nu verouderde systemen die wantrouwen institutionaliseren. That's not the way forward...

Het begrip duurzaamheid is zo breed en veelzijdig dat je nooit een sluitend stelsel aan meet criteria kunt opstellen waarover iedereen het eens is. Maar je kunt wel af en toe de thermometer in een sector steken, bijvoorbeeld met het tellen van Biologische en Fairtrade producten in supermarkten. De trend die daaruit is op te maken (constante groei) geldt eigenlijk voor de hele opmars van duurzaamheids keurmerken.

Ik ben het ermee eens dat andere labels als UTZ, Rainforest Alliance, FSC, MSC etc net zo goed gewaardeerd mogen worden. Al is de effectiviteit en betrouwbaarheid van de meeste keurmerken nog wel eens twijfelachtig (ook Fairtrade), toch mag je er waarde aan hechten: alle duurzaamheidslabels zullen hun beloftes waar moeten maken om te overleven.

Goed punt van Niels (v Rank a Brand).

Overigens is het wel goed je te realiseren welke ontwikkeling je precies meet. Er is vooral sprake van een verandering in het aanbod, en niet zozeer in de vraag. Consumenten kopen bij wijze van spreken gewoon dezelfde producten als vorig jaar alleen zijn die nu vaker gecertificeerd. Je kunt naar aanleiding van deze meting dus niet stellen dat de vraag naar FT/EKO x% is gestegen. Dit naar aanleiding van de veelgehoorde misvatting dat de consument steeds meer vraagt naar duurzame producten. De samenleving als geheel vraagt hierom, wellicht ook de burger, maar niet de consument (behoudens een kleine, stabiele niche).