We schreven al over de bijdragen van Nils van Dam van Unilever en Peter Leeflang op het EFMI Najaarscongres, en nu de uitsmijter: Tom Heidman, de baas van C1000.
Hij waarschuwde vantevoren dat hij niet het achterste van zijn tong kon laten zien, want met name de juridische strijd met de voormalige moeder van C1000: Ahold, over de overdracht van een aantal winkels is nog niet afgerond.
Toch houdt Tom Heidman er wel van om links en rechts klappen uit te delen.
Voor wie hem niet kent: Heidman (50) was ooit commercieel directeur van Albert Heijn, voordat hij de non food retail in ging. Dit jaar keerde hij na acht jaar terug in de food en werd topman van Schuitema, dat inmiddels omgedoopt wordt tot C1000, gelijk aan de formule van de groothandel. De naam Schuitema verdwijnt dus van de gevel en alles wordt C1000.

Heidman: ‘Aan fabrikantenzijde is alles veranderd, maar aan retailkant is alles nog hetzelfde. 80 procent van de gezichten zijn hetzelfde. Het is dan ook verleidelijk om op dezelfde wijze door te gaan. We hebben bij C1000 veel nieuwe mensen naar binnen gehaald en dat zorgt voor dynamiek, de wens om dingen anders en beter te doen. Het geeft vaart. De Nederlandse foodretail is een enorme mannenwereld. Echt incestueus.’
Hij zegt dat hij de heartbeat van de foodretail miste. Elke dag die kassa-aanslag die alles meteen duidelijk maakt. Hij is het ook niet eens met Leeflang die waarschuwt voor prijspromoties.
‘Prijs kun je in deze branche niet los zien van je totale imago. En dat totale imago wordt steeds belangrijker. De consument is op zoek, is actiegevoeliger en wil niet te veel uitgeven. Als ik kijk naar mijn dochters in de tienerleeftijd, dan wordt het nog veel erger. Die shoppen om elf uur s avonds en weten precies waar ze niet te veel betalen. Als die dames volwassen zijn... We staan pas aan het begin van de ontwikkelingen.’
Over de crisis: ‘Momenteel lijkt er wel sprake van een hartritme-stoornis in de foodretail. Tot en met september ging het nog aardig met een groei van 4,1 procent. Dat is ten opzichte van de branche waarin ik zat heel goed. Mannenmode doet 10 tot 15 procent in de min. Kinderkleding zelfs –20 procent. En dan heb je het over producten die je ook niet meer kwijtraakt. De afgelopen maand is de foodsector echter ook in de min gevallen.’

Hij verwijt het kabinet dat het te veel slechte boodschappen levert. Samen met het omvallen van de DSB Bank zorgt dat voor een terughoudende consument. Wordt de Kerst beter? ‘Ik weet het niet’, zegt Heidman. ‘Als ik kijk naar de bezettingen van de vakantieparken dan zitten die allemaal vol met Kerst en de Voorjaarsvakanties. Consumenten doen dat in plaats van de wintersport. De ontslagen zijn pas na de zomer gevallen. De klap raakte ons laat.’
Hij ziet wel veel downtrading, zegt hij. De gemiddelde prijs van een boodschappenmandje daalt. En je ziet actie op actie op actie.
C1000 begon dit jaar goed met zijn euroknaller-actie. Het duurde even voordat de rest volgde, maar nu houden ze elkaar nauwlettend in het oog. Vanaf mei/juni is Jumbo begonnen met een prijsverlaging, die gevolgd werd door AH. En AH wordt weer gevolgd door C1000. Heidman: ‘Hetzelfde pakket boodschappen kost in november 2009 4 procent minder dan in november 2008. Uit onderzoek blijkt dat 14 procent van je primaire klanten gaat lopen als een andere formule actie voert. Van je secundaire klanten is dat 26 procent en van je tertiaire klanten 38 procent. En bij sommige formules liggen die verhoudingen nog extremer. Dat leidt tot een felle concurrentiestrijd.’

In Nederland zijn er gewoon te veel winkels, zegt Heidman. En veel te veel vierkante meters food. De conversie naar non food lukt hier ook niet echt, omdat iedereen een sterke Blokker naast de deur heeft. Hij ziet ook dat het investeringsniveau van de retailers onder druk staat.
Over zijn eigen C1000: het was een bedrijf waarin ook te weinig geinvesteerd werd. We proberen dat nu goed te maken, zegt hij. Schaalgrootte en IT vormen de sleutel tot een lagere kostprijs. De distributie moet worden verbeterd en aan de achterkant moet er meer gestandaardiseerd worden. C1000 heeft voor IT en logistiek 100 miljoen beschikbaar.
Aan de voorkant moet de formule verder ontwikkeld worden. Dit najaar gaan er zeven pilots open. De nadruk ligt op Vers. Daarnaast zijn Value en Lokaal Ondernemerschap de andere twee centrale waardes. Op het gebied van promoties gaat C1000 differentiëren per marktgebied. Dat betekent minder landelijke promoties en meer afgestemd op het lokale marktgebied.
Heidman: ‘We willen differentieren aan de voorkant en standaardiseren aan de achterkant. En met dat ondernemerschap van onze mensen zit het wel goed. Grootschalige kleinschaligheid willen we.’
De inkoopkracht is inmiddels ook verzekerd door samen met Jumbo (dat sterk vergroot is door de overname van de SuperDeBoer-winkels) de inkoopcombinatie Bijeen op te richten. Goed voor 25 procent en 5 miljard euro van de markt.

C1000 was goedkoop en geen fratsen. Jumbo is ook goedkoop. Misschien wel goedkoper...Wat gebeurt er nu met de prijzen?
Heidman: ‘Of er weer een prijzenoorlog komt hangt af van AH. Ze willen waarschijnlijk hun groeidaling wel stoppen. Een aantal kwartalen geen groei kan niet in Zaandam. Ze hebben twee opties: de prijzen laten zakken en het de anderen moeilijk maken. Of ze beginnen een samenwerkting met Delhaize of ze laten zich door Tesco overnemen. Dan blijft in ieder geval de winstgevendheid op peil. Ahold is een financieel geleid bedrijf. Maar er is de keuze uit een AH- of een Aholdstrategie.’
Wat is het verschil tussen een C1000 en een AH-winkel van een franchiser?
Heidman: ‘C1000 staat sterker in de prijsbeleving. Op vers verslaan we ze ook. Al moeten we nog wel een paar dingen doen. De ondernemers van ons zijn veel beter. Die AH-ers zijn toch in het pak genaaid.’
AH heeft nog nieuwe formules in de markt gezet. Maar C1000 laat het daar afweten.
Heidman: ‘First things first. We moeten eerste de C1000 winkels op orde krijgen. We willen ook geen panden verkopen aan Lidl. In deze markt hebben we te makkelijk gedacht dat die discounters een ander segment zijn. Alsof dat iets uitmaakt in de beleving van de consument. Het is ook gewoon niet waar. De consument switcht voortdurend en je moet zorgen dat er geen Lidl in je buurt komt.’
Hoe ziet de wereld er over 5 jaar uit?
Heidman: ‘Heel anders dan nu. Echt heel anders...De consolidatie is nog maar net begonnen. Het gaat echt door. Niet alleen in 2010 of 2011, maar ook in 2012. Straks bestaat het landschap uit minder formules, die veel scherper zijn gepositioneerd. Niet alleen qua regio, maar het zijn formules die ergens voor staan.'
Met een login kun je automatisch reageren, krijg je toegang tot extra content en profiteer je van leuke kortingen. Nog geen login? Registreer nu!
Alleen voor leden:
Laatst toegevoegde download: ‘Haal de band aan met je kijker en lezer’
Speciale aanbieding: Molblog op Linkedin, Twitter en Facebook:


Heidman heeft het nog over een aholdstrategie waarin samenwerking met Delhaize wordt gezocht, maar dat is volgens het Belgische dagblad De Tijd een gepasseerd station:
De Nederlandse retailer Ahold lijkt steeds duidelijker af te stevenen op de zieltogende Belgische divisie van de Franse supermarktreus Carrefour. Het concern heeft duidelijk expansieplannen in ons land, maar verbrandde gisteren alle eventuele bruggen met Delhaize.
Gedelegeerd bestuurder John Rishto liet gisteren, in de marge van een sterk kwartaalrapport, weinig los over Aholds expansieplannen op het Europese continent. Met uitzondering van een enkel element. ‘Sinds mijn aantreden in 2007 heb ik nog nooit met Delhaize over een mogelijke overname gesproken’, liet hij optekenen. Gevraagd naar potentiële interesse in zo’n project, stelde Rishto dat het feit dat er nooit contact is geweest ‘genoeg zou moeten zeggen’.
Het mag duidelijk zijn dat Rishton korte metten wilde maken met meer dan twee jaar speculatie over de compatibiliteit van Ahold en Delhaize. Die geruchten kregen meer gewicht toen Craig Owens, op dat moment financieel directeur van Delhaize, zich begin 2007 op een persconferentie liet ontvallen dat Delhaize en Ahold ‘beter bij elkaar zouden passen mocht Ahold US Foodservice verkopen’, hetgeen vlak daarna geschiedde. Beide partijen bleven nadien vragen over een mogelijk samengaan echter afketsen. Tot nu.
overnamedoelwit
Enkele analisten hadden de druk op Ahold opgevoerd om klare wijn te schenken. De kaspositie van 2,6 miljard euro moet worden gebruikt om overnames te doen, zoniet riskeert de retailer zelf een overnamedoelwit te worden, klonk het. Bij ING werd Tesco getipt als mogelijke overnemer als Ahold op zijn kaspositie bleef zitten. Maandag rakelde de Wall Street Journal nog maar eens de voordelen van een samengaan tussen Delhaize en Ahold. Blijkbaar was dat de druppel voor Rishton. Terwijl hij doorgaans erg karig is met commentaar, sprak hij nu opvallend heldere taal.
De uitspraken maken de situatie meteen glashelder voor een eventuele intrede op de Belgische markt. Nog voor de uitspraken van de topman was het al duidelijk dat Ahold die intrede het best deed via een grote overname. Tussen de drie grote Belgische spelers - Carrefour, Colruyt en Delhaize - en de harddiscounters blijft nog weinig ruimte over voor een nieuwe speler. Organische groei zou overigens te omslachtig zijn om snel vaste voet aan de grond te krijgen in ons land.
Nu alle speculatie over een overname van Delhaize vakkundig de nek is omgewrongen, blijft alleen een overname van Carrefour België over als optie. De andere Belgische ketens zijn of te klein, of niet compatibel met Albert Heijn, de Ahold-keten die het grootste potentieel heeft om in ons land concurrentieel te zijn.
Ahold gaat echter niet verder dan het uitsluiten van een overname van Delhaize. Ook bij de aankondiging van de interesse in de Belgische markt, werd benadrukt dat er nog niets concreet is.
Theo van Vugt
Thu 19 Nov 2009, 12:49
FD vandaag heeft ook wat te melden over Ahold en Albert Heijn:
Supermarktconcern Ahold ziet in Nederland ruimte om het aantal AH XL's uit te breiden van dertig naar vijftig winkels. Het is één van de wegen naar groei in nieuwe en bestaande markten, aldus bestuursvoorzitter John Rishton gisteren in een toelichting op de derdekwartaalcijfers.
Als geschikte locaties worden gevonden voor grotere winkels kan eindelijk vaart worden gemaakt met de verkoop van non-foodproducten, zegt Rishton. De topman doelt op duurzame producten die regelmatig gekocht worden. Hij denkt eerder aan pannen dan aan fietsen. Ook de overname van non-foodretailers sluit hij niet uit.
Rishton vindt het veiliger en lucratiever om in bestaande markten winkels te openen. Die mogelijkheden ziet hij ook nog binnen Nederland.
Buiten bestaande markten gaat de retailer actiever op zoek naar grote en kleine overnames, zowel in Europa als de Verenigde Staten. Dat hoeven volgens Rishton geen landen te zijn die grenzen aan markten waar Ahold nu actief is. Speculaties over een fusie of overname van de Belgische Delhaize Groep weerspreekt hij. 'Sinds mijn aantreden is er niet met Delhaize gesproken.'
Albert Heijn zag voor het eerst in zes jaar de omzet voor een vergelijkbaar aantal supermarkten licht afnemen. Rishton wijt dat aan prijsverlagingen en veranderend consumentengedrag in de afgelopen drie maanden. 'Consumenten kopen alleen nog wat ze nodig hebben, niet wat ze willen. Ze zijn heel voorzichtig.'
De verkoopvolumes zijn gestegen in alle markten waarin Ahold actief is. Voor het komende kwartaal houdt Rishton rekening met toenemende concurrentie, lagere prijzen en consumenten die kiezen voor goedkopere producten.
Theo van Vugt
Thu 19 Nov 2009, 13:50