Help!! Ik krijg een sollicitant

Help!! Ik krijg een sollicitant

Het einde van hun opleiding is in zicht en ze komen solliciteren naar een de vacature binnen uw bedrijf. Spannend voor de sollicitanten maar ook voor u. Wat voor vlees heeft u in de kuip? De sollicitanten komen uit de relatieve luwte van het onderwijs in de harde wereld van carrière maken en geld verdienen. Ze hebben gekozen om op uw vacature te reageren. Maar waarom? Wat is hun motivatie? Natuurlijk, ze hebben zich afgevraagd: “Hoe schrijf je een brief? Wat moet er in het CV? Word ik uitgenodigd voor een gesprek? En zo ja, hoe kom ik dan over?” Maar passen ze bij uw organisatie? Allemaal vragen en onzekerheden. Kun je een sollicitant daarop voorbereiden? Bent ú voorbereid?

 

De voorbereiding.
Veel leerlingen in het voortgezet onderwijs hebben in deze periode niet alleen de kriebels in hun buik over de vraag of zij met succes hun schoolopleiding gaan afronden, maar ook over de vraag of en hoe zij een baan vinden. En hoe belangrijk is die eerste stap in het bedrijfsleven? Ze oriënteren zich op alle vacatures die ze in de diverse media kunnen bekijken. En tegenwoordig moet je vooral de digitale wervingsmethodes en vacaturesites goed doornemen. Dan moeten ze een keuze maken uit de veelheid van functiebeschrijvingen, functie-eisen doornemen en bezig zijn met de vraag, past dat bij mij? Vind ik dat leuk? Sluiten mijn capaciteiten aan bij dat wat het bedrijf vraagt? Moet ik aan alle eisen voldoen of is er ook nog een mogelijkheid om in de functie te groeien? Kortom, een belangrijke keuze voor de gewenste vaste baan of, als tussenstap, de stageplaats of bijbaan. Voor u als potentiële nieuwe werkgever een belangrijke vraag of u hier met het toekomstige talent te maken heeft? Het goudhaantje dat met uw bedrijf gaat meegroeien.

De brief of mail.
Als de kandidaten uit de enorme brei van vacatures hun keuze hebben gemaakt volgt de eerste presentatie. De sollicitatiebrief brief, hun mailtje en hun CV. Hoe belangrijk zijn die? Wat moet er nu wel en niet in? Gelukkig zijn er scholen die daar, via speciale projecten, ook aandacht aan besteden. Zelf was ik onlangs, als gastdocent/sollicitatietrainer uitgenodigd om gedurende twee dagen een klas eindexamenleerlingen te begeleiden bij hun sollicitatievoorbereiding. De leerlingen kregen vooraf een aantal vacatures voorgelegd en konden daaruit de functie kiezen waarmee ze wilden oefenen. Ze schreven een brief of mail, die veelal werd afgesloten met een verzoek om uitgenodigd te worden hun sollicitatie mondeling toe te mogen lichten. Bij het lezen van de brieven viel mij op dat veel leerlingen nog weinig feeling hebben met de praktijk. Een praktijk namelijk waarin op een (populaire) vacature soms wel tientallen sollicitanten reageren. Je bent één van de vele. Een werkgever (die ik in de begeleiding mocht spelen) heeft dus vaak een ruime keus uit kandidaten. Dan is het zaak om op te vallen. Je goed te profileren. Hoe doe je dat?

Het effect van de eerste papieren kennismaking.
Ik heb de leerlingen uitgelegd dat de sollicitatiebrieven door de P&O afdelingen of HR managers in drie stapels verdeeld worden. De drie stapels zijn:
1. Kandidaat uitnodigen voor een gesprek.
2. Twijfel over geschiktheid (nog even in reserve houden)
3. Afwijzen.
De rationaliteit van de verdeling is mogelijk arbitrair en komt voort uit de luxe van veel reflectanten. Zo kunnen brieven met taalfouten, net niet de goede en gevraagde vooropleiding, net te weinig van de gevraagde ervaringen, leeftijd, sexe etc. een rol spelen om op de stapel afwijzen te komen. Het verwijzen naar wettelijke beschermingen (zoals leeftijdsdiscriminatie etc) heeft hier nauwelijks zin. Het gebeurt zoals het gebeurt.

Op de stapel van twijfelgevallen komen de reacties waaraan wel de nodige zorg is besteed (leuke brief, vlotte presentatie, goede motivatie, prettig overkomen) maar waar nog een te groot verschil zit tussen de strikte profielschets die men vooraf had opgesteld (het eigen beeld over de gewenste kandidaat) en dat wat deze kandidaat (op papier) te bieden heeft. Ook hier kan gezegd worden dat bedrijven soms niet weten wat ze missen, maar men heeft de luxe van een ruime keuze, dus zal men dat ook nooit te weten komen.

Dan resteren de brieven van de gelukkigen die uitgenodigd worden voor een gesprek. Het zijn vaak de brieven waar een puntje aan te zuigen valt. Goed en overtuigend taalgebruik. Een mooi opgebouwde CV met pakkende (pas)foto, goede presentatie en interessante beschrijvingen over de kwaliteit en het karakter van de kandidaat. De gelukkigen zijn door en mogen zich gaan opmaken voor het gesprek. Sommige bedrijven kiezen, bij een ruime keuze van “geschikte” kandidaten, voor een soort tussenselectie in de vorm van speed-dating. Bij deze vorm wordt een flink aantal kandidaten voor zeer korte kennismakingen (face to face) uitgenodigd en kan men in “five minutes talks” een indruk krijgen c.q. afgeven. Een wel heel letterlijke vorm van marktmechanisme.
De kunst van de brief, de mail en de CV is dus om je als kandidaat optimaal en aantrekkelijk te presenteren. Je goed in de etalage te zetten. De lezer te prikkelen om jouw brief en CV op de stapel “uitnodigen” te leggen.

Het gesprek.
Voor het sollicitatiegesprek hebben de meeste schoolverlaters hevige bibbers. Nu komt het er op aan. Wat vinden ze van mij? Hoe kom ik over? Hoe moet ik over komen? Wat willen ze van mij weten? Welke lastige vragen kan ik verwachten? In mijn sollicitatietraining op de school heb ik de leerlingen uitgelegd dat je met die onzekerheid niet alleen aan tafel zit. Ook de andere kant van de tafel zit met onzekerheden en twijfels. Kies ik wel de goede kandidaat? Past de kandidaat wel in ons team? Doe ik er wel goed aan hem of haar aan te nemen? Moet de kandidaat nog psychologisch getest worden? En waarop dan? Er zitten twee wat onzekere partijen aan tafel. Maak er dus een informatief gesprek van. Bereid je als werkgever voor om de kandidaat goed te beoordelen op zijn competenties en potentie. De kandidaat zelf zal zich voorbereiden door zich goed te informeren over uw bedrijf en de functie. De kandidaat zal proberen te laten merken dat hij of zij zich heeft voorbereid en alles heeft gedaan om gemotiveerd en betrokken over te komen. Dat zijn pluspunten. De kandidaat zal uw website bestudeerd hebben. U kunt hem of haar daarnaar vragen. Nodig de kandidaat uit daar ook vragen over te stellen. De kandidaat wil immers laten merken dat het bedrijf hem of haar interesseert.

Sollicitanten worden vaak in de eerste minuten van het gesprek beoordeeld. Onderzoek wijst uit dat keuzes al in de eerste momenten van het gesprek worden gemaakt. Een stevige handdruk. Lichaamshouding. Duidelijk spreken. Een actieve zithouding. Open oogopslag. Een glimlach. De kandidaat zal proberen ontspannen te zijn. En als hij of zij toch denkt dat de nervositeit in de weg zit, doet hij of zij er verstandig aan dat tegen u te zeggen. U zult hem of haar waarderen voor deze eerlijkheid en proberen de kandidaat op het gemak te stellen. U wilt immers ook een goed gesprek en veel informatie van de kandidaat krijgen en bent dus gebaat bij een goede en ontspannen sfeer waarin kennisgemaakt wordt.



Omdat het om de eerste indruk gaat trek de kandidaat natuurlijk de kleding aan die past bij de (zakelijkheid) van uw bedrijf. Nette kleding, niet te opvallend of te uitdagend maar representatief. Geen bijzondere sieraden en zeker geen piercings. Tenzij u daarop in bijzondere mate van gecharmeerd bent. Maar dat zal de kandidaat gewoonlijk niet vooraf weten.

Het gesprek wordt meestal afgerond met de vraag wat men er van vond. Als alle voorbereidingen goed zijn kan het niet anders dan dat het een wederzijds prettige kennismaking wordt. En nu maar hopen dat het benoemingsbericht kan volgen.


p.m.
In “Help!! Ik ben een sollicitant” is dit artikel eveneens geschreven vanuit het perspectief van de leerling/sollicitant. Dit is tevens gesplaatst op mijn website.

Met een login kun je automatisch reageren, krijg je toegang tot extra content en profiteer je van leuke kortingen. Nog geen login? Registreer nu!

Alleen voor leden:
Laatst toegevoegde download: Vier marketeers over trends in (r)etailmarketing
Speciale aanbieding: Molblog op Linkedin, Twitter en Facebook:

Reacties / 10  

Nog geen profiel? Meld je direct aan!

Is een CV niet wat ouderwets? Daar kun je niet op klikken. Bij ons presenteren steeds meer mensen (inclusief ik) zich via een blog. Maar misschien is dat meer iets voor de reclame wereld.

Wat een brief en een CV wel goed doen is inderdaad fungeren als eerste selectie criterium. Is het vlot geschreven? Zitten er geen spelfouten in? Ik vind dat wel goed. Ik zag pas nog een mail van een jongen uit Zweden die bij ons wilde komen als stagiair. Die schreef zoiets als: “He hallo daar allemaal. Ik vind dat jullie echt mooie dingen maken en het lijkt me leuk om eens met jullie te kletsen! O ja, hier is een filmpje met mn werk”. Ik vind dat dan weer net iets te amicaal en te ongeïnteresseerd. Of is dat dan weer ouderwets van mij?

Jeroen
Jeroen

Sat 13 Feb 2010, 11:05

beste Jeroen,
bedankt voor je leuke reactie.
Ik ben bang dat voor veel bedrijven het verwijzen naar een eigen blog nog een stap te ver is.
De reclame, marketing en communicatiewereld en ook de ICT wereld zal daarmee zeker wat verder in ontwikkeling zijn.
Veel (traditionele) bedrijfstakken zullen nog wel graag een CV willen ontvangen en gebruiken.
Maar ik ben het absoluut met je eens dat je je als kandidaat gaat onderscheiden als je een blog of zelfs eigen presentatiefilmpje toezend. Inderdaad dan ook met de bijpassende (niet te joviale) tekst.
groet,
Gerrit Jan


Gerrit Jan Bezemer

Sat 13 Feb 2010, 12:45

Neem het een schoolverlater eens kwalijk dat hij/zij nerveus is bij een sollicitatie. Na vier jaar klooien met 'vrije opdrachten' moet hij vaak met een halfbakken opleiding een plek zien te vinden bij het veeleisende bedrijfsleven. De intelligente scholier weet dat zijn opleiding tekort heeft geschoten en maakt zich terecht zorgen.

Opleidingen, cv's? In Nederland kijken we er niet meer naar. Overrated, kun je weinig mee. De eerste communicatie is belangrijk en daaruit blijkt al de kansloosheid van de huidige generatie MBO/HBO/WO schoolverlaters. Ze kunnen of willen niet lezen, want dat hebben ze in hun vrije opdrachten niet geleerd. Wij vragen een simpele e-mail, hooguit aangevuld met PDF of ODF bestand en stellen dat we hotmail niet serieus nemen. De rest doen we aan tafel. Wat krijgen we? Een sollicitatie vanaf een hotmailadres met bijlage in .doc. 70% van de sollicitanten valt hierop af, de rest wordt uitgenodigd, hoe matig de e-mail vaak ook is.

Eenmaal in gesprek gaat het om een term die ik in deze blog mis: jezelf zijn. Ik wil geen acteurs. Ook niet in de sales. Ik wil authenticiteit. Onze sollicitatiegesprekken gaan initieel over van alles behalve de functie. Alles ter bepaling van de houtsoort.

Als de ziel voor elkaar is, dan gaan we kijken naar kennis en ervaring. Niet op basis van de CV, maar gewoon op basis van de praktijk. Van de hak op de tak dus, want dat is de praktijk. We schetsen vage problemen en horen graag een oplossing. Het gaat niet om de oplossing, maar de aanvliegroute: wat gaat de sollicitant doen.

Binnen twee uur weten we of de kandidaat bij ons gelukkig kan worden en of wij gelukkig met hem/haar worden. Die wederkerigheid is de essentie. Niets anders.

En W&S bureaus? Nee, daar ben ik klaar mee. Door de jaren heen heb ik met talloze van die clubs samengewerkt (grote namen, startups, etc) en ik ben er niet één tegengekomen die de essentie van zijn eigen vak serieus neem: de mens. Ik heb talloze gesprekken gevoerd met kandidaten die al 4-5 keer bij het bureau aan tafel hadden gezeten, tests doorlopen hadden en die volgens hen 'geknipt' waren voor een functie bij ons. In 9 van de 10 gevallen vielen die kandidaten bij de eerste vraag al door de mand: "Kun je koffie zetten?". De rest was bij vraag twee exit: "Kun je me uitleggen hoe je dat doet?"

Kunt u koffie zetten?

Roy van Veen
Roy van Veen

Sun 14 Feb 2010, 9:37

Beste Roy,
Dank voor je vlot geschreven en humorvolle reactie. Ik hoop ook dat het je oplucht. Al dat gedoe ook met die CV's en zo. Ik zag op je weblog ook hele leuke laarzen waarmee je ging solliciteren op een vacature als accountant. Een echte aanrader. Doe de koffie maar zwart met suiker.
Hartelijke groet,
Gerrit Jan


Gerrit Jan Bezemer

Sun 14 Feb 2010, 11:17

Je maakt twee punten, waarvoor dank.

1. Die laarzen. Daarmee sla je de spijker op de kop. Briljant. Dank daarvoor. Met die laarzen en de blouse en lang haar ging ik inderdaad eind jaren '80 via een headhunter tegen mijn zin op bezoek bij een top 4 accountant. Op basis van mijn brief, cijferlijst en gesprek werd ik aangenomen, maar een succes werd het niet. Mijn persoonlijke overtuiging botste met alle uitgangspunten van die organisatie.

Goeie sollicitatie: ja.
Goed gesprek: ja.
Goeie uitgangspunten (van headhunter): nee.
Verspilde tijd voor de klanten van de headhunter (accountant en Roy): ja.

Klanten tevreden: nee.

Exact mijn punt. Dank.

2. Koffie met suiker?
De vraag was: kunt u koffie maken?
Nee dus. [X] Ongeschikt.

Roy van Veen
Roy van Veen

Sun 14 Feb 2010, 13:22

Waarom zijn hotmailadressen niet 'serieus' te nemen. Behalve als er natuurlijk 'typgeit12@hotmail.com' wordt gebruikt?


Tobias Braam

Sun 14 Feb 2010, 16:26

Mijn organisaties zijn ICT georiënteerd, innovatief en veelal bezig met (de bescherming van) privacy, veilig betaalverkeer en anti-spam gerelateerde zaken. Hotmail heeft op al die vlakken geen goede naam en dus kwalificeren we Hotmail als 'niet serieus'.

Roy van Veen
Roy van Veen

Sun 14 Feb 2010, 16:31

Beste Gerrit Jan,

Wat goed om dit artikel te lezen!
Je slaat de spijker op zijn kop. Momenteel ben ik bezig met een pilot bij een VMBO school waarin ik 3e en 4e klassen een Workshop Persoonlijk Presenteren alias 'De ultieme start van een loopbaan', geef.

In mijn werk kwam (en kom) ik bij veel verschillende werkgevers die allen na een sollicitatiegesprek een zelfde reactie hebben: 'Leren ze nou niet op school wat de do's & dont's zijn tijdens een sollicitatiegesprek?' of 'Begrijpt Keesje nou niet dat dergelijk gedrag en houding niet gewenst is bij ons?'

Hoe komt het toch dat starters-sollicitanten en nieuwe (jonge!) medewerkers niet begrijpen hoe het werkt bij een bedrijf? Waarom begrepen jij en ik dat wel toen we aan de vooravond van onze carrière stonden?
Wat mij betreft kon ik mij gelukkig prijzen dat ik ouders had, die er bovenop zaten. 'Nee, zo ga je niet solliciteren!' of 'Heb je je goed voorbereid op het gesprek?' en dergelijke voor ons zo 'normale' vragen.

Wat we ons moeten realiseren is dat een achterban niet voor iedereen beschikbaar is en twee dat het voor een leraar best lastig is (iemand die dus nooit van school is afgekomen!) zich te verplaatsen in hetgeen speelt op een werkvloer.

Als ik daar nou mijn rol in kan nemen om de jongeren op weg te helpen? Hen vanuit het bedrijfsleven te vertellen (story telling) dat small things, big impact hebben en dat je je moment moet nemen om je van je beste kant te laten zien, als die zich aandient... dan nemen we ook als werkgevers eens onze verantwoordelijkheid! Eigenlijk hetzelfde als stemmen: als je niet stemt, moet je ook niet zeuren!
Daarnaast kunnen we deze jongeren meer bewust laten worden van het feit dat ook zij zelf verantwoordelijk zijn voor het wel of niet groeien van de jeugdwerkloosheid.

Werkgevers denken soms best nog wel eens te veel in problemen (wat zij nou juist niet van hun werknemers verwachten) en hoop dat ze met deze kennis meer in oplossingen gaan denken en er ook pro-actief verantwoordelijkheid in nemen.

http://www.vdepersoneelsadvies.nl/blog/?cat=18

Succes,
Brigitte


Brigitte van der Erve

Tue 16 Feb 2010, 11:21

Deze werkgever is twee weken geleden nog op een middelbare school, in gezelschap van ons hoofd P&O en een stagebegeleider, met directie en schoolbegeleiding wezen praten over hun gedrag mbt. een stagiair bij één van mijn organisaties. Prima (verlegen) knul die in fraaie foutloze volzinnen heeft beschreven wat hij op school ervaart en wat hij van de lesmethode vindt. De scholier is niet te spreken over begeleiding en lesmateriaal. De school stuurt hem er als reactie af.

Reactie van de begeleider: "Ik ben de beste begeleider op school, dus ik begrijp er niets van."

Reactie van de directeur: "We leveren de beste scholieren af dus als deze ontevreden is, dan kan hij beter vertrekken."

Reactie van de opleidingsadviseur: "Tja, toen hij zich aanmeldde bij ons, had ik zo al mijn twijfels."

Ik heb mijn best gedaan om deze mensen uit te leggen dat het voor een verlegen (!) scholier een enorme stap is om op eigen houtje een brief te schrijven naar een directie en dat de actie alleen al enige respect, maar zeker aandacht verdient. Nou, dat was de school niet met me eens, want "werkgevers denken dat de wereld om hen draait." Daarmee vat ik een betoog van ca. 10 minuten samen, waarin de leerling (waar het om gaat) geen plek had. Schandalig. Scholen moeten realiseren dat een scholier een mens is, geen nummer.

Roy van Veen
Roy van Veen

Tue 16 Feb 2010, 12:37

Beste Brigitte,
Dank voor je plezierige reactie en verhaal met praktische ervaringen. Min of meer bij toeval werd ik door een vmbo school gevraagd een pilot te begeleiden voor ca. 60 leerlingen om een sollicitatietraining te verzorgen. Ouders stonden er heel positief tegenover, leerkrachten waren enthousiast en leerlingen gespannen en nerveus. Ik ben het onmiddellijk met je eens dat deze school een positieve uitzondering vormt in het onderwijsveld om hun leerlingen klaar te stomen voor de harde zakelijke wereld van werving en selectie. Met de ervaringen die ik nu heb opgedaan (en jij dus kennelijk ook) zouden meer scholen een dergelijke pilot/workshop moeten opzetten. Wij zouden dan onze praktijkervaringen kunnen delen met elkaar en met deze scholen. Een heel goed idee, lijkt me. groet, Gerrit Jan


Gerrit Jan Bezemer

Tue 16 Feb 2010, 12:55