Marketing vereist een andere oriëntatie op sturingsinformatie, want sturen op traditionele informatie - marktaandeel, marges - is niet voldoende. Tijd voor een nieuw ‘management dashboard’ en sturing op energie.
Het boek 'What would Google do' van Jeff Jarvis biedt een inspirerende inkijk in de principes van succesvolle marketing en organisatieontwikkeling in deze tijd. Het lijkt een boek over ICT-ondernemen, maar dat is het niet. Het boek bevestigt dat het onderscheidend vermogen van merken afhangt van het gedrag van de organisatie dat die merken voortbrengt: gedrag is het merk! De paragraaf 'De hel van Dell' laat zien dat klanten niet afknappen op productkwaliteit - men accepteert dat er wel eens iets fout kan gaan - maar wel op de manier waarop men door de organisatie - het merk dus - behandeld wordt. Het boek van Jarvis maakt helder dat de kracht van traditionele marketing tanende is: de klant komt niet meer naar jou toe, jij moet de klant opzoeken! Daarmee wordt de kernvraag voor ieder merk duidelijk: onder welke voorwaarden vinden klanten ons merk uitzonderlijk goed? Het juiste antwoord op die vraag moet iedere organisatie zelf ontdekken, maar het principe waaraan voldaan moet worden is dat 'de juiste' energie ontstaat die, onder meer, ideeënrijkdom, effectieve samenwerking en klantbegrip voortbrengt.
Bij zijn aantreden als CEO van Unilever, verklaarde Paul Polman dat het zijn belangrijkste kwaliteit is om energie te brengen in een onderneming. Zodanig dat een omgeving ontstaat ‘waarin mensen zichzelf kunnen zijn en zich ten volle kunnen ontplooien’. Dat klinkt als leiderschap van deze tijd. Dienstbaar aan het geheel door te luisteren, coachen en inspireren. Met uitdagingen en verantwoordelijkheden voor medewerkers en het vertrouwen om samen tot oplossingen te komen. Zo ontstaat een stroom positieve energie die de onderneming vooruit brengt.
Hoe weet een dienstbaar leider dat de energie goed stroomt, aan welke indicatoren leest hij dat af? Hoe ziet zijn of haar dashboard eruit?
Managers hebben geleerd om op de output van afzonderlijke bedrijfsfuncties te sturen, bijvoorbeeld marktaandeel, omzetgroei, debiteurenstand, ziekteverzuim. Deze kwantitatieve prestatie-indicatoren hebben twee nadelen. Zij gaan allereerst voorbij aan de noodzakelijke samenhang tussen verschillende bedrijfsactiviteiten. Dat kan de neiging van managers versterken om hun eigen ‘koninkrijkjes’ te bouwen – niet altijd in lijn met het concernbelang. Voorts meten traditionele prestatie-indicatoren symptomen, geen oorzaken. Marktaandeel is een relevant getal, maar waar het om gaat is: hebben afnemers een voorkeur voor ons merk, klopt onze productportfolio? Louter sturen op genoemde indicatoren gaat dus voorbij aan de kernvragen op ondernemingsniveau en leidt tot een zekere mate van verkokering.
In de kern zijn er twee ‘energiemeters’ op het dashboard van een dienstbaar leider. Deze meters geven antwoord op twee strategische kernvragen: ‘Zijn we bezig om onze strategie uit te voeren?’, en: ‘Doen we dat onderscheidend?’ De variabelen die in dit dashboard zijn opgenomen zijn eenvoudig te meten: door goed rond te kijken en de juiste vragen te stellen aan klanten en medewerkers.
De eerste meter heeft alles te maken met het gedrag van de organisatie: werkt men samen aan bedrijfsprioriteiten of voor de eigen positie? Is men trots en geïnspireerd? Zijn de mensen initiatiefrijk, continu bezig met verbetering? Zoekt men elkaar op? De tweede meter heeft alles te maken met de vooruitgang die het bedrijf boekt. Hoeveel ideeën ontstaan er? Hoeveel van die ideeën leiden tot succesvolle realisatie - in producten, processen, systemen? Vinden onze afnemers onze producten en service geweldig?
Wanneer de meters van dit dashboard in de plus staan zit het met de waardecreatie ook goed – het bedrijf onderscheidt zich en merkt dat in, bijvoorbeeld, marktaandeel, groei en winstgevendheid. Louter sturen op deze factoren leidt slechts tot korte termijn effecten. Net zoals een paracetamol koorts en pijn onderdrukt, maar de oorzaak niet wegneemt. Dienstbare leiders begrijpen dat en zijn gefocust op de essentie van een gezonde bedrijfsvoering: betrokken medewerkers die geïnspireerd zijn, verantwoordelijkheid nemen en effectief samenwerken in het belang van het geheel.
Drs.
is bedrijfseconoom en oprichter van Kroese brands & behaviour bv.
Met een login kun je automatisch reageren, krijg je toegang tot extra content en profiteer je van leuke kortingen. Nog geen login? Registreer nu!
Alleen voor leden:
Laatst toegevoegde download: ‘Haal de band aan met je kijker en lezer’
Speciale aanbieding: Molblog op Linkedin, Twitter en Facebook:

Sorry Theo, een goede kop maakt nog geen leesbaar verhaal. Ik snap hier helemaal niks van.
Remco Janssen
Wed 02 Sep 2009, 13:11
Hey Remco,
Een goede kop is in ieder geval een begin. Jammer dat ik blijkbaar niet duidelijk genoeg ben geweest. Ik weet niet wat je precies niet begrijpt, ik kan wel iets van de achtergrond uitleggen: mijn uitgangspunt is dat sterke merken gebouwd worden door sterke organisaties. De vragen zijn vervolgens: wat voor soort leiders/managers creëert, in deze tijd, 'sterke' organisaties? Wat versta je onder 'sterke' organisaties? En: hoe stuur je dergelijke organisaties aan? Het stuk gaat over die laatste vraag: als je bijvoorbeeld op naamsbekendheid stuurt dan kun je veel adverteren. Maar dat maakt de belevenis van het product of de dienst nog niet 'WOW'. Dat moet de organisatie veroorzaken. Dat heeft weer alles te maken met begrip van de klant, enthousiasme, verantwoordelijkheid nemen, geïnspireerd zijn etc. Dus wanneer je die energie weet te creëren zullen de mensen zelf overtuigende en onderscheidende oplossingen voor de klanten bedenken en wordt als vanzelf de naamsbekendheid groter. Wat ik wil zeggen is dat, in dit voorbeeld, 'naamsbekendheid' als parameter niet interessant om op te sturen - hoewel het in talloze marketing rapporten wordt vermeld als 'key performance indicator'. Het is het natuurlijke gevolg van een geweldige ervaring van een product of dienst die wordt veroorzaakt door het enthousiasme en de creativiteit van de mensen erachter - dus op dat gedrag, die energie moet je sturen.
Kun je me laten weten of dit duidelijk is en wellicht kun je me aangeven waarom het artikel die boodschap niet overbrengt - ik zal kijken of ik het dan duidelijker kan verwoorden.
Dank!
Theo
Theo Kroese
Wed 02 Sep 2009, 14:35
Goed punt dat een merk vooral gemaakt wordt door mensen. Vooral bij dienstverleners bepaalt het optreden van de adviseurs, monteurs, schoonmakers, professionals, stewardesses etcetera hoe consumenten over je merk denken. Veel belangrijker dan de media-uitingen op TV, bladen, DM, online en noem maar op. Mensen maken de merkervaring.
De energie van die mensen doet er dan ook toe. Of er genoeg energie is, en of de energie gefocust is.
Maar de stap naar een dashbord is dan wel erg groot. Je krijgt als persoon wel eenvoudig inzicht door rond te kijken en met mensen te praten, maar daarmee staat het nog niet elke ochtend op papier of op het scherm van de manager.
Ik vraag me ook af of dergelijke indicatoren ook echt zo zinvol zijn in een dashbord, naast de resultaten als marktaandeel etcetera.
Om een analogie te gebruiken: mijn auto gaat harder rijden als ik mijn gaspedaal harder intrap. Toch is het nuttig dat je op je dashbord de snelheid ziet (het resultaat), en zou een extra metertje om te zien hoever je gaspedaal is ingetrapt niet zo nuttig zijn.
Wouter In 't Velt
Wed 02 Sep 2009, 15:09
Het is zinvol zodra het dashboard ontstaat vanuit de dialoog met elkaar. Want iedere organisatie zal het dashboard anders inrichten, omdat iedere cultuur anders is. Hoe vul je bijvoorbeeld creativiteit in? Is dat het aantal ideeën dat een team heeft, of het aantal gerealiseerde ideeën? Of kwaliteit van samenwerking: het aantal keren dat je per week vergadert of de mate waarin het team zaken voor elkaar krijgt. Nog een leuke: klantvriendelijkheid. Kopen we een fles wijn of geven we korting, of gaan we beter ons best doen om de klant te begrijpen, en daarop te reageren. Et cetera. Het proces van het beantwoorden van dergelijke vragen veroorzaakt dat de organisatie - in het nadenken over het dashboard - tot de essentie komt van 'what makes our clock tick'. Onze ervaring is dat dat alleen al de nodige positieve energie geeft!
Vriendelijke groet,
Theo
Theo Kroese
Wed 02 Sep 2009, 15:18