Consumenten moeten gaan betalen voor nieuws op internet. Dat vindt de Brinkman-commissie, (download hier het rapport in pdf) die zich de afgelopen tijd heeft gebogen over de toekomst van de Nederlandse pers. 1 van de aanbevelingen: internetters moeten een heffing van enkele euro's per jaar betalen. De opbrengst (zo'n 12 miljoen euro per jaar) moet worden besteed aan innovatie van de mediasector.
Brinkman: ‘We moeten weg van het beeld dat nieuwe media altijd gratis zijn. De roofbouw die nieuwe media plegen op de oude, door gebruik te maken van andermans nieuws, dat willen we corrigeren.'En: 'Waar het ons ook om gaat is de eigenaren van nieuwe media bij de discussie te betrekken.’
Ok, laten we daar dan een begin mee maken. Wat vindt bijvoorbeeld e-commerce consultant Eduard de Wilde?
Eduard: 'Uiteraard ben ik ook tegen. De reden is eenvoudig. Waarom zou je iets moeten subsidieren waar mensen niet bereid voor zijn om te betalen? Dan heeft het blijkbaar onvoldoende toegevoegde waarde.
'Het betekent dat je krampachtig iets overeind gaat houden wat blijkbaar zijn langste tijd gehad heeft. Je moet in mijn ogen juist door de ellende heen gaan om je eigen businessmodel opnieuw uit te vinden. En dat is de uitdaging waar kranten voor staan. Hoe kan ik een businessmodel ontwikkelen dat rekening houdt met het feit dat een (deel) van de consumenten een (deel van) het nieuws gratis online wil zien en wellicht voor een ander deel dat via andere (betaalde) media wil consumeren. Is het advertentiemodel dan nog wel relevant? Wordt het pay per view?
'Wordt het een model waarbij je gratis basis en betaalde plus abonnementen krijgt? Uiteindelijk gaat het dus om de vraag, levert het de consument toegevoegde waarde. Zo ja, dan is er altijd een model te bedenken om dit rendabel te krijgen. Zo niet, dan verdwijnt de journalistiek in zijn huidige vorm. Of je dat nou jammer vindt of niet. Om via belastingheffing oude businessmodellen overeind te houden is vechten tegen de bierkaai, oftewel een achterhoede gevecht.
Nogmaals, alleen door de uitgevers diep diep door het dal te laten gaan, dwing je ze ze zichzelf opnieuw uit te vinden. Anders gebeurt het heel langzaam toch wel.'
'Overigens, als je dit gaat subsidieren, gaat er nog een hele lange lijst aankomen van branches die eraan gaan. Ga je reisbureaus subsidieren? Ga je de Free Record Shop subsidieren? Makelaars? We zijn nog lang niet klaar met de impact die internet gaat hebben op vele branches. Laat die revolutie maar gebeuren. Even doorbijten en daarna gezond weer verder.'

Stephan Fellinger, internetondernemer en columnist in Tijdschrift voor Marketing:
'Wat een grote flauwekul. De gedrukte pers is niet gered met een lapmiddel als een belastingheffing. En alsof goede journalistiek automatisch samengaat met print media. Goede journalistiek heeft met betrouwbaarheid van de bron te maken, niet met het middel waarmee de boodschap wordt verspreid. Goede journalistiek moet dus gestimuleerd worden, medium onafhankelijk, niet het drukken van kranten. En met een internetheffing, ten gunste van de kranten, wordt goede journalistiek zeker niet behouden. Media zullen moeten nadenken over een gezond businessmodel. Het lukt Apple toch ook geld te verdienen aan muziek?, terwijl iedereen dacht dat er in de muziekbusiness geen droog brood te verdienen was, omdat er zoveel gedownload wordt zonder dat daarvoor wordt betaald.
'Trouwens dat idee van die heffing is natuurlijk ook volstrekt belachelijk. Gaan we bijvoorbeeld ook een heffing op brandstof bedenken, om de Europese autoindustrie te redden? Of een heffing op vliegtickets om de luchtvaartmaatschappijen te redden? Al deze industrieën vinden immers dat ze van wezenlijk belang zijn voor de maatschappij. Of wat denken we van een heffing op het assortiment van AH, om de kleine kruidenier te redden? Dit soort belastingsteun maakt een bedrijfstak alleen maar lui en zet niet aan tot innovatie. En trouwens als simpelweg een zak met geld zou helpen, waarom zijn de kranten dan de afgelopen 10 jaar in hun rijke tijd, er niet in geslaagd een gezond businessmodel te ontwikkelen?'
De internetsector is fel tegen de aanbeveling. Een paar partijen kwamen eerder met een reactie naar buiten:
ICT~Office en NLkabel: ‘Heffingen zijn niet de oplossing om welke sector dan ook te subsidiëren. Bovendien kan er een ongewenste precedentwerking vanuit gaan, die de deur openzet naar meer en andere heffingen voor internetgebruik en naar heffingen op andere communicatiediensten. Zowel het bedrijfsleven als de consument worden daar de dupe van.'
Een belasting zou volgens de internetpartijen marktverstorend werken en leiden tot extra kosten. ‘Internet serviceproviders zouden als inners van de heffing bovendien een verlengstuk worden van de overheid, terwijl dit niet hun rol is. De internetsector roept daarom kranten om zich te focussen op innovatie, in plaats van om een vorm van staatssteun te vragen.’

Internetaanbieder Ziggo noemt het plan ‘volslagen onzinnig’. Concurrent en marktleider KPN wilde niet inhoudelijk reageren.

Kees Zegers, internetondernemer en oprichter Nu.nl, vindt het advies van de commissie Brinkman volslagen krankzinnig. Een heffing op internet is volgens hem geen oplossing voor de veranderingen in het medialandschap en consumentengedrag. De kranten moeten volgens hem de hand in eigen boezem steken, omdat ze niet goed hebben geanticipeerd op deze veranderingen. Inmiddels zijn ze links en rechts ingehaald door partijen als Nu.nl en GeenStijl. En waar houdt zo’n heffing op? Volgens Zegers kan straks iedere partij die benadeeld wordt door internet, van middenstander tot postbode, wel om subsidie vragen. En dat staat innovatie en ondernemerschap in de weg, aldus Zegers.

De branche-organisaties van de dagbladsector zijn positiever. Ik heb ze onder het artikel in de reacties geplaatst. Volgens het NRC echter is een opslag op internetaansluitingen een absurd idee. ‘Het leidt alleen maar tot rondpompen van geld’.

Op Twitter zijn enorm veel reacties te vinden, een aantal heb ik er uitgelicht, zoals je al hebt kunnen zien. De bulk staat hier.
Met een login kun je automatisch reageren, krijg je toegang tot extra content en profiteer je van leuke kortingen. Nog geen login? Registreer nu!
Alleen voor leden:
Laatst toegevoegde download: Vier marketeers over trends in (r)etailmarketing
Speciale aanbieding: Molblog op Linkedin, Twitter en Facebook:

Wat vinden de dagbladen?
De journalistenvakbond NVJ vindt de voorgestelde 'internetheffing' juist een prima middel om het publiek ervan te doordringen dat nieuws niet gratis is. Volgens secretaris Thomas Bruning is de heffing hoognodig, gezien de dalende oplagecijfers van kranten.
De Nederlandse Dagblad Pers, de brancheorganisatie van krantenuitgevers, vindt dat de commissie-Brinkman een goede analyse heeft gemaakt. Voorzitter Kees Spaan: ‘De problemen worden in volle omgang geschilderd.’
Het Genootschap van Hoofdredacteuren sprak van een redelijk afgewogen rapport. ‘Er staan dingen in waar de krantensector echt iets mee kan, al is het geen pasklare oplossing’, aldus bestuurslid Pieter Sijpersma.
Voorzitter Henk Hagoort van de raad van bestuur van de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) is minder en-thousiast. ‘Het rapport voelt als een paracetamolletje. Er staat een aantal sympathieke suggesties in die wel de pijn verzachten, maar niet de kwaal genezen.’
Elsbeth Eilander
Wed 24 Jun 2009, 10:13
En wat vindt de overheid?
Minister Plasterk laat weten dat hij weinig voelt voor een extra belasting op internetabonnementen: ‘Ik heb daar grote aarzelingen bij’. De minister wil eerst de resultaten van de al aangekondigde investeringen af-wachten. ‘Daarna kunnen we kijken waar de rest van het benodigde geld vandaan moet komen.’ Want dat er meer geld moet komen, is duidelijk.
Regeringspartijen CDA en PvdA zijn ontevreden over de uitkomsten en hadden bovendien meer verwacht. . Volgens PvdA-Kamerlid Martijn van Dam biedt het rapport geen oplossing voor de structurele problemen van kranten.
Elsbeth Eilander
Wed 24 Jun 2009, 10:13
Wat mij opvalt naast de belachelijke "belastingdiscussie" is dat er nergens wordt gesproken over wat de branche zélf kan doen aan innovatie. Onderwijs? Lees ik vrijwel nergens. Personeelsbeleid tijdens moeilijke tijden? idem. Als de jonge honden, als het ff moeilijk gaat er als eerste uitvliegen, dan zal er nooit een innoverend klimaat ontstaan.
De commissie Brinkman schrijft daarnaast ook nog dat er op een journalist 3 externe pr mensen zitten. Ik nodig Brinkman uit om eens bij ons te komen kijken. Als hij denkt dat pr bureaus fulltime met journalisten bezig zijn, dan heeft hij echt geen idee waar hij het over heeft.
Jos Govaart
Wed 24 Jun 2009, 10:18
De commissie vindt een bedrag van 8 miljoen euro (STER-opbrengsten die naar innovatie moeten) te weinig, maar 12 miljoen euro extra is kennelijk wel voldoende om innovatie-projecten te bekostigen. Ben benieuwd hoe de commissie dit heeft uitgerekend. Iemand een idee?
Elsbeth Eilander
Wed 24 Jun 2009, 10:52
commentaar van Ron Kosterman van Elsevier:
http://www.elsevier.nl/web/10239497/Commentaren/Nietszeggende-adviezen-van-Elco-Brinkman.htm
'Waarom moet dit? De dagbladen hebben hun problemen goeddeels aan zichzelf te danken. Deze conservatieve bolwerken zijn de afgelopen jaren niet in staat geweest om zich aan de veranderende eisen van de nieuwsconsument aan te passen. Steun zou moeten om de pluriformiteit van de pers te waarborgen. Maar kennelijk vinden burgers die pluriformiteit elders, op onder meer internet, in voldoende mate. Waarom moeten ze dan dokken?'
Kari-Anne Fygi
Wed 24 Jun 2009, 11:17
Een kleine zijsprong:
Waar ik mij licht over verbaas, is wat er in het rapport gezegd wordt in het deel ‘De economische structuur van de printmedia’(pag. 38).
Hier staat dat niet alleen het bereik van de printmedia afneemt, maar ook dat de samenstelling van het lezerspubliek minder aansluit bij de wensen van adverteerders.
‘Die zijn doorgaans meer geinteresseerd in jongeren, of nog meer in jonge boodschappers in de leeftijd van 20 tot 49 jaar oud. Bereik onder deze groep vertaalt zich in aanzienlijk meer advertentieopbrengsten dan bereik onder 50 plussers.’
Er zijn 5,7 miljoen consumenten die in de groep 50-plus vallen. Deze Nederlanders hebben 80 procent van het totale Nederlandse vermogen in handen. In 2020 is 40 procent van de bevolking boven de 50 jaar.
(bron: http://www.50plusexpertisecentrum.nl/page/consumenten/ )
Gemiste kans voor adverteerders als ze minder adverteren in printmedia?
Kari-Anne Fygi
Wed 24 Jun 2009, 11:56
Die Brinkmans is echt helemaal de kluts kwijt. Hoe haal je het in je hoofd om het falen van het management bij gedrukte media, kranten in dit geval, te gaan verhalen op mensen die een internet aansluiting hebben.
Ze zouden ook een voorbeeld kunnen nemen aan The Ecologist. Die stoppen na 25 jaar met de uitgave van een gedrukt exemplaar en gaan helemaal on-line.
http://www.stichtingmilieunet.nl/andersbekekenblog/?p=7293
Nee, meneer Eelco Brinkman ziet het helemaal verkeerd. Waar geen belangstelling voor is in stand houden. En, nog mooier anderen daar voor laten betalen. Zo zou je ook kunnen voorstellen om een andere branche, laten we zeggen de horeca, te ondersteunen door een toeslag op bijvoorbeeld appelgebak.
Immers, iedereen die appelgebak zelf koopt, zal dat niet gauw meer bestellen bij het kopje koffie. Is toch ook absolute flauwekul??
Erik van Erne
Wed 24 Jun 2009, 13:44
Goede opmerking van Amerikaanse auteur Dave Eggers:
'Maar zolang de kranten elke dag minder te bieden hebben - minder nieuws, minder goede pennen, minder grafische vernieuwing, minder foto's - geven ze hun lezers maar weinig redenen om te betalen voor de fysieke krant.'
http://www.demorgen.be/dm/nl/2461/De-Gedachte/article/detail/898304/2009/06/20/De-papieren-krant-kan-overleven.dhtml
Kari-Anne Fygi
Wed 24 Jun 2009, 14:26
De duizenden reacties nav het rapport her en der tonen aan dat degelijke journalistiek meer dan nodig is in deze tijd van 'waan van de dag'-meningen en nietszeggende oneliners.
De reacties gaan bijna zonder uitzondering over de heffing terwijl dat maar een klein zijstapje is in het rapport. En het is de tijdgeest om zoiets eruit te pikken, maar het werkelijke vraagstuk wordt niet bepraat.
Verdieping en duiding nav het rapport ben in nauwelijks tegengekomen.
Als dat daadwerkelijk de tijdgeest is heb ik geen vertrouwen meer dat het ooit nog goed komt met de degelijke journalistieke industrie. En dat is jammer.
Marc van Gurp
Wed 24 Jun 2009, 14:33
@Marc
Maar het werkelijke vraagstuk wordt niet bepraat. Verdieping en duiding nav het rapport ben in nauwelijks tegengekomen.
Denk dat de reactie van Karri-Anne het wel goed weergeeft. Dat is het werkelijke probleem. Of dat ook het werkelijke vraagstuk is?
Erik van Erne
Wed 24 Jun 2009, 14:49
@Marc. Eens.
Zo staat er in het rapport iets veel interessanters te lezen:
'Voor betaalde dagbladen die als supermarkten voor "elck wat wils" aanbieden, lijken de perspectieven af te nemen. Specialisatie op thema's en doelgroepen, met een herkenbare ideniteit, vormen het richtsnoer voor deze dagbladen in de nabije toekomst.' (pag. 49)
Kari-Anne Fygi
Wed 24 Jun 2009, 15:40
Is de link naar het rapport al uitgevonden?
Toine v/d Heijden
Wed 24 Jun 2009, 15:52
@Toine: Kwestie van googlen:
http://www.novatv.nl/data/media/db_download/38_45544f.pdf
Kari-Anne Fygi
Wed 24 Jun 2009, 15:54
Thanks. Googlen kan ik ook. Het was meer een opmerking over internetjournalistiek...
Toine v/d Heijden
Wed 24 Jun 2009, 15:56
Zijn de problemen in de vak- en zakenpers vergelijkbaar? VNU dat zijn bankrekeningen geblokkeerd ziet omdat het zijn schulden niet snel genoeg kan afbetalen...
Toine v/d Heijden
Wed 24 Jun 2009, 15:54
Als we jou toch niet hadden...
Link naar rapport is in artikel toegevoegd.
Kari-Anne Fygi
Wed 24 Jun 2009, 16:03
Bij deze nog een aantal gedachten van prof. dr. Han Gerrits, http://www.innovationfactory.eu/:
'Gratis nieuws bestaat niet. Als er nieuws op websites gepubliceerd
wordt, zijn er door de uitgever kosten gemaakt, hetzij om het nieuws
zelf te produceren, hetzij om het nieuws in te kopen. Die uitgever
doet dat willens en wetens vanuit het idee dat er geld te verdienen
valt met de website, we leven immers in een markteconomie.
- Als lezers vinden dat het nieuws dat zij op de nieuwssites
aangeboden krijgen, goed genoeg is om in hun behoeften te voorzien,
dan kunnen we niet anders dan blij zijn dat er nu, dankzij het
Internet, in deze behoefte voorzien kan worden. Bovendien heeft
nieuws op het Internet een duidelijke toegevoegde waarde boven die van
de traditionele media. Zie bijvoorbeeld de huidige nieuwsvoorziening
over de gebeurtenissen in Iran.
- Krantenuitgevers moeten dus zich beraden over de toegevoegde waarde
van de verschillende media die zij kunnen inzetten en welke formats op
welk medium het best werken. In mijn ogen komt er door de overvloed
van nieuws steeds meer behoefte aan grondig journalistiek werk, maar
dat wordt door de kranten onvoldoende opgepakt.
- Een heffing op een innovatief medium om daarmee partijen die niet
willen innoveren te subsidiëren lijkt me volstrekt weggegooid geld. De
krantenbedrijven hebben de afgelopen jaren laten zien dat ze niet in
staat zijn om het Internet op een fatsoenlijke manier te integreren in
de nieuwsvoorziening. Ook is mijn ervaring dat veel van de managers
geen idee hebben van de spelregels van het Internet. Het geld dat we
via een heffing aan hun zouden geven verdwijnt daarom in een bodemloze
put en levert niets op.'
Elsbeth Eilander
Wed 24 Jun 2009, 19:01
Wat een absurd en vreselijk voorstel. Het druist in tegen alles wat ik als rechtvaardig en 'redelijk' ervaar. Naast het (kuntsmatig) in stand houden van een fenomeen dat een langzame dood sterft, is het volstrekt scheef om de 'dader', het internet (en de gratis dagbladen dan?), te gaan heffen voor reddende fondsen.
Maar ook helemaal eens met de openstaande door Kari-Anne geformuleerde vraag. Terechte en goede en ook al oude vraag. Ik kan mij een mooie inkijk op een visie van Theo herinneren, waarin hij in gaat op de rol van oude en nieuwe media, hoe deze elkaar aan (kunnen/moeten) vullen en dus ook een denkrichting voor print, die ik volledig onderschrijf. Op actualiteit leg je het zeker af, op achtergronden, columns, onderzoeksjournalistiek, interviews niet. Daar mist internet de tijd voor, print niet. 'Slow media' en 'fast media'?
Frank Heukels
Wed 24 Jun 2009, 19:20
Op De Nieuwe Reporter een interessant verhaal over een Britse journalistieke innovatie:
http://www.denieuwereporter.nl/2009/06/fonds-voor-redding-van-diepgravende-journalistiek/#more-4864
Elsbeth Eilander
Wed 24 Jun 2009, 19:33
Professor Han Gerrits moet even zijn zoekmachine inschakelen en naar het begrip 'nieuwsexceptie' zoeken. Dan is te zien dat het auteursrecht op nieuwsberichten beperkt is. Een uitgever kan met relatief geringen kosten het hele internet afstruinen en naar willekeur nieuwsberichten kopiëren. In de VS valt dit onder 'fair use' en de nieuwsorganisatie Associated Press probeert dat gebruik te beperken. Was een jaar geleden nogal een issue in de blogosfeer.
Content wants to be free, en nieuws heeft dat ideaal al bereikt. Veel uitgevers maken daar dankbaar gebruik van. Gratis nieuws bestaat!
Het probleem is dat het aantal uitgevers dat nog kan investeren in nieuwsgaren dramatisch afneemt door de opkomst van uitgevers die zich specialiseren in nieuwsgraaien. Dat is zelfs op microniveau duidelijk. Welk aandeel van de berichten op Molblog is echt oorspronkelijk nieuws, en welk deel is elders op internet gevonden? Welk deel vergt een investering van de uitgever, en welk deel wordt gratis aangedragen?
Toine v/d Heijden
Wed 24 Jun 2009, 22:22