Voetbalclub ‘BV Veendam’ gaat sinds juli door het leven als ‘SC Veendam’. Een nieuwe naam was volgens de club noodzakelijk om diverse redenen. Maar wat heeft het voor zin om een bijna identieke nieuwe naam te kiezen? En wanneer doe je er eigenlijk verstandig aan over te gaan tot rebranding? Hogeschool Inholland, vorige week weer in het nieuws vanwege tegenvallende vooraanmeldingen, kan hierbij als mooi voorbeeld dienen.
Wat is rebranding precies?
Met rebranden wordt bedoeld het (ingrijpend) veranderen van de identiteit van een merk door wijziging van de merknaam, slagzin, het logo en/of design. Het kiezen van een nieuwe naam is de uiterste vorm van rebranding. Rebranding is nooit een doel op zich, maar een middel om bijvoorbeeld de beleving of de herkenbaarheid van een product te vergroten of een andere doelgroep te bereiken. Het dient bovendien een weerspiegeling te zijn van de strategie van de organisatie. Laten we eens kijken naar wat voorbeelden uit de praktijk.
Voorbeeld 1: BV Veendam wordt SC Veendam
Voetbalclub BV Veendam, dat recentelijk tot twee keer toe aan een faillissement ontsnapte, schreef dit jaar een prijsvraag uit om een nieuwe naam te bedenken voor de club. Er werd een deskundige jury aangetrokken - onder voorzitterschap van voormalig scheidsrechter en tv-persoonlijkheid Jacques d’Ancona - om een selectie te maken uit de inzendingen. Zij presenteerden vervolgens een vijftal namen waarop de supporters konden stemmen: VFC Veendam, Veendam FC, SC Veendam, Veendam 54 of kortweg Veendam. Uiteindelijk kreeg SC (Sport Club) Veendam de voorkeur.

Geen sprake van rebranding
Wat heeft het voor zin voor de voetbalclub om een nieuwe naam te krijgen die bijna identiek is aan de bestaande naam? De club heeft aangegeven de naamverandering noodzakelijk te vinden omdat BV Veendam te bedrijfsmatig klonk, ook al stond BV voor Betaald Voetbal. De oude naam zou bovendien te weinig tot de verbeelding spreken en een negatief imago hebben. Op zich goede redenen voor rebranding, maar met zo’n marginale naamswijziging is daarvan geen sprake. De nieuwe naam zal de beleving of herkenbaarheid van de club niet direct veranderen of vergroten en een andere doelgroep zullen ze er ook niet mee bereiken.
Voorbeeld 2: Hogeschool Inholland
Als rebranding goed wordt uitgevoerd, zal het leiden tot aansluiting tussen imago en de gewenste identiteit. Gezien de imagoschade die Hogeschool Inholland afgelopen jaar opliep - studenten kregen te gemakkelijk diploma's, studies waren onder de maat en als gevolg daarvan is het aantal aanmeldingen voor het nieuwe studiejaar met 30 procent teruggelopen - doen zij er verstandig aan hun naam te wijzigen. Alleen op die manier kunnen zij het vertrouwen van de doelgroep, studenten, terugwinnen.
Imago verbetert niet vanzelf
Bestuursvoorzitter Doekle Terpstra heeft al laten doorschemeren dat de mindere animo misschien wel eens de redding van Inholland kan betekenen. De hogeschool kan zich nu immers meer gaan profileren, met minder opleidingen en meer kennisoverdracht. Maar hiermee zal het imago niet vanzelf verbeteren. Een goed overdachte nieuwe naam en strategie zullen bijdragen aan de gewenste nieuwe identiteit en beleving. En daarmee de kansen op voortbestaan vergroten.
Nut en noodzaak van rebranding
Bij voetbalclub Veendam lijkt de nieuwe naam vooral vanuit marketingcommunicatieoogpunt te zijn bedacht. De club heeft er aandacht mee gegenereerd, maar van een echte rebranding is geen sprake omdat het nut van de nieuwe naam ontbreekt. Voor Hogeschool Inholland is rebranding misschien juist noodzakelijk om het negatieve imago om te buigen en een echte nieuwe start te maken. Kortom: rebranding kan alleen succesvol zijn als er een duidelijke visie aan ten grondslag ligt, de sentimenten van de doelgroep worden ingeschat, er goed is nagedacht over (de waarde van) merkrechten (goodwill en intellectueel eigendom) en er helder wordt gecommuniceerd. Een mooie uitdaging voor Doekle Terpstra!
Dit is een posting van Theo Visser, partner en consultant van Novagraaf, adviesbureau op het gebied van Intellectueel Eigendom.
Volg Novagraaf op Twitter.
Met een login kun je automatisch reageren, krijg je toegang tot extra content en profiteer je van leuke kortingen. Nog geen login? Registreer nu!
Alleen voor leden:
Laatst toegevoegde download: ‘Haal de band aan met je kijker en lezer’
Speciale aanbieding: Molblog op Linkedin, Twitter en Facebook:

Inholland zou toch nooit gered kunnen worden door een nieuwe naam/logo? Vind het te kort door de bocht.
De organisatie is besmet. Een nieuwe naam zal nog altijd associaties hebben met het slechte imago van Inholland. Ze moeten eerst de problemen oplossen, en daarmee positief in het nieuws komen. Ze moeten zich afvragen waar het probleem ligt en hoe ze het gaan oplossen. Hier moet een organisatie transformatie plaatsvinden. Of dat manifesteert in een nieuwe naam of logo is nog maar de vraag.
thomas
Thu 18 Aug 2011, 12:49
Rebranding is een veel voorkomende marketingstrategie welke zeker niet altijd vanuit een negatieve grondslag opgezet wordt.
Negatieve imago's sudderen doorgaans erg lang na. Zo zijn er nog steeds mensen die geen Iglo pizza'eten vanuit een voedselveiligheidissue 30 jaar terug. In het voorbeeld van de schrijver, INholland, is een rebranding zeker serieus te overwegen vanwege de sterk beschadigde reputatie. Daar horen vele kritische vragen bij die niet 1-2-3 te beantwoorden zijn getuige onze ervaringen met Rebrandings; dat vergt veelal aanvullend onderzoek! Anders dan de schrijver stelt is een rebranding niet zozeer een zaak van een nieuwe visie alleen. Die zou in principe zelfs hetzelfde kunnen blijven.
Belangrijker is de merkstrategie en positionering ervan.
Daarnaast is de keuze van doelgroepen en communicatiestrategie zeer relevant.
Ook het kostenaspect moet men meewegen, met de keuze van een rebranding is de huisstijl ook in het geding want die is vaak ook "gebrand" in het geheugen van mensen.
Degenen die een dergelijke reputatieschade als bij INholland wegsussen zullen van een koude kermis thuiskomen.
Tijd voor een actief beleid en Rebrandings orientatie.
Leo van Sister
Me®kcommissarissen
Leo van Sister / #merkcommissaris
Thu 18 Aug 2011, 13:26
ik reageer op de stelling in dit artikel dat bij een goed uitgevoerde rebranding er aansluiting moet plaatsvinden tussen identiteit en imago. Sociale media zorgt voor transparantie. Organizaties die geen aansluiting hebben tussen hun identiteit en perceptie daarvan (=imago) komen zeker in de problemen. De tijd dat je extern kunt uitdragen wat er intern niet is, is voorbij. Misschien doen we er goed aan om in deze nieuwe realiteit de begrippen identiteit en imago maar achter ons te laten. In een transparante wereld zijn ze immers hetzelfde.
Veel organisaties zijn vergeten waarom ze er ook alweer zijn. Top management is daar vooral bezig met veiligstellen van financiele groei en winst en kengetallen. En daarin zijn ze steeds minder succesvol. Een bijsturing in het kapitalistische denken is nodig om de wereld mooier, beter te maken. Financieel gedreven organizaties zonder oprechte passie en betekenisvolle menselijkheid zullen door de gaan mand vallen.
Uitdaging voor alle merken profesionals is om organisaties hun zingeving te laten (her)vinden. Waarom zijn we er? Waarom is dat belangrijk? Wat doen we er aan? Als het met de zingeving (weer) goed, zit zal dit snel een goed effect op het gedrag van mensen hebben. Merkenmensen zullen deze confrontatie met de organizatieleiding aan moeten gaan.
Een rebranding van de 'symboliek' van INHOLLAND lijkt mij dus niet de oplossing van hun probleem. Hervinden van de 'ethiek' ligt meer voor de hand...
Alexander Koene
Thu 18 Aug 2011, 15:16
SWOCC heeft in 2007 een publicatie uitgebracht waarin het rebrandingsproces uiteen wordt gezet, zowel vanuit de wetenschap als vanuit de praktijk. In de publicatie wordt een stappenmodel voor het succesvol uitvoeren van een rebranding gepresenteerd, en worden verschillende strategieën, succesfactoren en valkuilen behandeld. Voor de geinteresseerden: http://www.swocc.nl/publicaties/extreme_brand_makeover.php
Gemma
Fri 19 Aug 2011, 16:14
Goeddeels eens met Thomas en met Alexander Koene hierboven. Eerst de oorzaak van de problemen aanpakken. Ethiek speelt daarbij een enorme rol. Zijn de zaken op orde en de aanleiding voor alle negatieve publiciteit duurzaam weggenomen, pas dan kan rebranding een bijdrage leveren aan een verbeterd imago.
Eline Walda
Sun 21 Aug 2011, 13:01