In onze hersenen bevinden zich speciale cellen die voor reclamemakers van zeer groot belang zijn: spiegelneuronen. Deze spiegelneuronen kunnen de werking van vele reclames verklaren, en tegelijkertijd de ineffectiviteit van reclames voorspellen.
Spiegelneuronen bevinden zich in de prefrontale en parietale cortex, en reageren niet alleen als je bepaald gedrag vertoont, maar ook als je gedrag van anderen observeert, of zelfs hoort. Spiegelneuronen verklaren waarom mensen de emoties van andere mensen kunnen voelen, en hun gedrag kunnen begrijpen.
Voor reclamemakers zijn spiegelneuronen van zeer groot belang omdat de activering van de neuronen kan leiden tot imitatiegedrag. Spiegelneuronen zorgen ervoor dat het gedrag en de emoties van anderen automatisch wordt ‘afgespeeld’ in onze hersenen. Hierdoor kunnen we anderen niet alleen beter begrijpen, het is ook de eerste stap in het imiteren van de ander.
En imiteren doen we, volop. Het gedrag van mensen is zeer besmettelijk. We imiteren lichaamshoudingen, handgebaren, accenten, stemmingen en emoties van onze interactiepartners.
Het imiteren van anderen verloopt automatisch en onbewust. Deze onbewuste beïnvloeding kan leiden tot een bewuste voorkeur. Ons gedrag wordt namelijk niet alleen bepaald door onze voorkeur, onze voorkeur wordt ook bepaald door ons gedrag. Dit blijkt uit een onderzoek waarin proefpersonen televisiebeelden moesten bekijken waarin iemand chips at. Op het bureau van de proefpersonen stonden 2 bakken met chips: een bak van het merk dat te zien was op de televisiebeelden, en een bak van een ander merk. De proefpersonen kozen niet alleen vaker dezelfde chips als de chips die de persoon op de televisiebeelden at, de voorkeur voor die chips was ook groter. De proefpersonen waren zich niet bewust van het feit dat ze iemand imiteerden: de proefpersonen dachten dat hun voorkeur bepaalde of ze van een bepaald merk meer chips aten.
Ook als wij worden geïmiteerd, in plaats van zelf imiteren, wordt ons gedrag beïnvloed. Een ober die zijn klant verbaal imiteert kan rekenen op een hogere fooi. Proefpersonen die werden geïmiteerd door een proefleider gaven meer geld aan een goed doel. Geïmiteerde proefpersonen pakten zelfs vaker een pen op die de proefleider op de op de grond liet vallen. Kortom: als iemand ons imiteert vergroten we ons prosociaal gedrag.
Helaas wordt niet alleen positief gedrag geïmiteerd, ook negatief gedrag is besmettelijk. Zelfmoord is een dramatisch voorbeeld: gemiddeld 58 mensen meer dan gewoonlijk plegen zelfmoord na een artikel over zelfmoord op de voorpagina van een krant. Een aantal maanden geleden hebben ze bij France Telecom moeten ondervinden hoe groot de kracht van imitatiegedrag is.
In de Sire-campagne 'kort lontje', die een paar jaar geleden liep, is te zien hoe reclamemakers de spiegelneuronen van de kijker kunnen activeren. In het filmpje zien we meerdere mensen asociaal gedrag vertonen. Dit gedrag kan besmettelijk zijn, waardoor het door de kijker wordt overgenomen. Het effect is het tegenovergestelde van het doel van de reclame.
Een effectieve reclame houdt rekening met de ontvanger van de boodschap. Kennis over de werking van spiegelneuronen is daarbij essentieel. Het handig gebruik maken van spiegelneuronen versterkt een reclame, maar het verkeerd gebruik maken van spiegelneuronen zorgt voor een averechts effect.
Met een login kun je automatisch reageren, krijg je toegang tot extra content en profiteer je van leuke kortingen. Nog geen login? Registreer nu!
Alleen voor leden:
Laatst toegevoegde download: Vier marketeers over trends in (r)etailmarketing
Speciale aanbieding: Molblog op Linkedin, Twitter en Facebook:

Mooi toepassing Walter. Weet je ook of onze eigen spiegelneuronen (neiging tot) imitatie van gedrag door anderen kan voorspellen? In dat geval lijkt me dat er een mooie markt aan te boren valt voor clubs als Philips. Iets met spiegelneuroonspiegels of de cortexscanner. Zie het al voor me.
Overigens zouden niet alleen reclamemakers, maar ook PR-mensen en andere aan marketing of communicatie gerelateerde profs hun voordeel kunnen doen met deze wetenschap. Trouwens überhaupt om hier verder onderzoek naar te doen. Bijvoorbeeld naar de vraag in hoeverre customer advocates de werking van de spiegelneuroon beïnvloeden. En de uitkomst daarvan afzetten tegen bijvoorbeeld de invloed van tv-commercials en andere communicatievormen. Triggert mij in elk geval om eens meer aandacht aan besteden op [url=http://www.loyaltyfacts.com]LoyaltyFacts.com. Thnx!
Hans Kramer
Tue 12 Jan 2010, 16:32
leuk stukje weer. dit pleit overigens voor de inzet van mensen in communicatie-uitingen. dan valt er immers wat te imiteren/spiegelen.
nu ben ik ook benieuwd wat het verschil in impact is op spiegelgedrag tussen stilstaand beeld (foto's) en bewegend beeld (video's).
en nog een boeiende vraag: dienen we in een tv-commercial (bijv.) dan het aankoopproces te laten zien van een product of het gebruik ervan...
het eerste is interessant vanuit het oogpunt van een adverteerder. het tweede is relevant voor een consument, maar niet interessant als het toch een onbewuste actie uitlokt.
Michael Versélewel de Witt Hamer
Tue 12 Jan 2010, 16:50
Interessant stukje. Komt er dus op neer dat we eigenlijk levenslang blijven doen wat we als baby starten: gedrag en manieren overnemen van onze omgeving cq de informatiestroom die ons bereikt.
Met name dit zinnetje vond ik aardig omdat het aangeeft dat een en ander met elkaar is verbonden:
Ons gedrag wordt namelijk niet alleen bepaald door onze voorkeur, onze voorkeur wordt ook bepaald door ons gedrag.
Erik van Erne
Wed 13 Jan 2010, 7:13
@ Erik: Nog sterker dus, onze voorkeur wordt niet alleen bepaald door ons gedrag, maar door andermans gedrag.
so much for personality and individuality...
Michael Versélewel de Witt Hamer
Wed 13 Jan 2010, 9:50
@Michael, bewegende beelden zorgen voor meer activatie van de spiegelneuronen dan stilstaande beelden. Vooral beelden van mensen die iets benaderen (zoals het eten van voedsel) zijn erg effectief. Mensen die een product gebruiken in een tv reclame zou, denk ik, heel goed werken.
@Erik, het is inderdaad interessant hoe gedrag en voorkeur met elkaar zijn geassocieerd. Ik denk dat dat een evolutionaire functie heeft: je benadert iets als je er positief door wordt bekrachtigd, en je ontwijkt iets als je er negatief door wordt bekrachtigd. Omdat de 2 sterk met elkaar zijn geassocieerd, werkt het ook andersom: gedrag -> voorkeur ipv voorkeur -> gedrag.
Walter Limpens
Wed 13 Jan 2010, 10:07