De afgelopen twee weken heb ik het genoegen gehad om naar Zuid-Afrika af te reizen. We zijn daar bezig geweest met het volgende vraagstuk: Hoe kan Zuid-Afrika op lange termijn profiteren van het WK dat volgend jaar in dat land neer zal strijken? Een dergelijk evenement kan verregaande positieve reacties opwekken, maar Zuid-Afrika is ook een land met serieuze uitdagingen. Wat denk jij? Zal het WK een omslag veroorzaken en Zuid-Afrika voorgoed op de toeristische en zakelijke kaart zetten of komt het te vroeg? Hoe zal het in heel Afrika doorstromen? En hoe kan marketing daar een positieve bijdrage aan leveren?
Uiteraard heb ik ook zo mijn eigen visie, maar ik zal proberen het zo objectief mogelijk te houden. Volgens mij staan er twee zaken als paal boven water. Allereerst is Zuid-Afrika een ongelofelijk mooi land. Toeristisch gezien heeft het vele mogelijkheden met de kust, de natuur, het klimaat en de cultuur. Aan de andere kant heeft het land een rijke geschiedenis die niet altijd even rooskleurig is geweest (understatement). Enorm veel internationale invloeden door de jaren heen hebben er voor gezorgd dat er duidelijke tegenstrijdigheden zijn ontstaan die veelal onder het oppervlak zijn te vinden. De dagelijkse gang van zaken verloopt soepel, maar als je gesprekken aangaat met mensen kom je erachter dat er toch wel meer aan de hand is. Apartheid, onderdrukking en het verschil tussen blank en zwart zijn veelbesproken thema’s.
Daarnaast is er nog het punt van de infrastructuur en huisvesting. Ik ben van het vliegveld in Johannesburg naar Pretoria gereden wat ongeveer 40 minuten duurt en op elke meter daarvan zijn ze bezig met wegwerkzaamheden voor het WK 2010. Wat ik me vooral afvraag is hoe het evenement ervoor kan zorgen dat niet alleen gedacht wordt aan infrastructuur, investeerders en een geslaagd evenement, maar er ook gekeken wordt naar de problemen en uitdagingen die nog heersen in Zuid-Afrika. Zo reden we in Soweto, de township van Johannesburg, waar vele mensen onder golfplaten leven en 10 minuten later sta je aan de voet van SoccerCity, het stadion waar ook de finale wordt gespeeld met een capaciteit van 95.000 plaatsen.
Van harte hoop ik dat het evenement de levensstandaard van alle Zuid-Afrikanen op lange termijn verbeterd in plaats van dat het verschil tussen rijk en arm alleen maar groter wordt.
Misschien een te open discussie voor hier op Molblog, maar wel een interessante case om als marketeer bij stil te staan. Natuurlijk kunnen wij via internet en tv alles gaan volgen en zal het geweldig worden, maar hoe kunnen ook de minder bedeelden in het land zelf erbij betrokken worden. Zonder elektriciteit en zonder geld.
Met een login kun je automatisch reageren, krijg je toegang tot extra content en profiteer je van leuke kortingen. Nog geen login? Registreer nu!
Alleen voor leden:
Laatst toegevoegde download: Vier marketeers over trends in (r)etailmarketing
Speciale aanbieding: Molblog op Linkedin, Twitter en Facebook:

Ik weet niet hoe de opbrengsten van kaartverkoop worden geregeld, maar lijkt me al een mooi gebaar vanuit de FIFA als 5 of 10% van de kaartopbrengsten verplicht gaan naar opknappen van achterstandswijken, werkgelegenheid, sportveldjes, ziekenhuizen, infratructuur, etc. Daarmee zou het WK een belangrijke rol kunnen spelen bij ontwikkelingen van een land, zowel economisch als sociaal. Dus niet alleen opbrengsten voor westerse hotelketens en reisorganisaties. Een volgend gastland zou dan ook weer een 'land in nood' kunnen zijn. De kennis en funding komt dan deels uit de 'rijke wereld', op landniveau, maar zeker ook op commercieel niveau mbt CSR/MVO/sponsor initiatieven. De locale voetbalbonden zijn samen met locale politiek verantwoordelijk voor uitvoer en beheer. Uiteraard onder toezicht van de FIFA. idee?
Flip Dötsch
Mon 06 Apr 2009, 10:45
@ Flip: Dat zou inderdaad al een geweldig begin zijn. Sponsors als Coca-Cola en Hyundai zouden hun verantwoordelijkheid hier ook in moeten nemen naar mijn mening. Daarnaast is het wel zo dat de steden waarin gespeeld zal worden de grotere steden van het land zijn. Deze zijn in geen enkele mate een juiste afspiegeling van het gehele land qua schoonheid en cultuur. Waar ik geen zicht op heb is of de toeristen die naar het WK komen ook rond gaan reizen. Persoonlijk heb ik gemerkt dat de mensen in ZA allemaal ontzettend hartelijk zijn. Mij lijkt het een uitdaging om een deel van de toeristen kennis te laten maken met het echte ZA buiten de grote steden. Kijk eens verder dan de Hilton hotels en Mc Donalds...Om zodoende een reeel beeld te kunnen krijgen van het land. Hierdoor worden mogelijk de inkomsten evenredig(er) verdeeld en zullen een hoop mensen via word-of-mouth het land aanbevelen om de schoonheid ipv alleen postieve en/of negatieve verhalen omtrent het evenement.
Dirk Hens
Mon 06 Apr 2009, 11:53
ik denk dat met name de Touristische Branche ("VVV's", zoals de Backpackersguide), de KvK (Sanec), maar ook het ZA-bedrijfsleven zelf actief de buitenwereld moet opzoeken om speciale acties te promooten (rondom het WK), maar juist ook nu al nadenken over vervolg-bezoeken en business opportunities presenteren.
Laten we ZA niet al te veel als achtergesteld ontwikkelingsland zien, want dan blijf je vanuit armoede denken ipv vanuit Business opportunities!
Patrick Boonstra
Mon 06 Apr 2009, 14:10
@ PatricK; volgens mij heb jij het artikel niet goed gelezen. We hebben het juist over de minder bedeelden en niet over de reguliere business activiteiten/ kansen. Besef ook dat bedrijven niet zomaar een WK-actie kunnen opzetten. Grote sponsoren betalen miljoenen om gebruik te kunnen maken van logo's, naam, etc.
Flip Dötsch
Mon 06 Apr 2009, 14:25
@ Patrick: Je hebt helemaal gelijk als je zegt dat we ZA niet (al te veel)moeten zien als achtergesteld ontwikkelingsland. Mijn ervaring heeft me geleerd dat Johannesburg en Pretoria zo goed als 'Westers' aandoen en Capetown schijnt zelfs niet onder te doen voor grote wereldsteden. Waar ik op wilde focussen, en wat Flip ook aangeeft, is hetgeen wat er onder het oppervlak zit. Veel van de toeristen zullen niets tot weinig meekrijgen van de armoede, criminaliteit en cultuurverschillen of het alleen vanaf de zijlijn (toepasselijke beeldspraak) kunnen aanschouwen. Terwijl op die gebieden juist wel de meeste winst valt te behalen als het gaat om de ontwikkeling van het land. Als de kloof tussen rijk en arm en cultuurverschillen geen onderdeel uitmaken van de ontwikkelingen van het land en gefocust wordt op de aantrekkelijkheid voor toerisme en business ben ik bang we een structurele oplossing links laten liggen.
Hier op lettend denk ik dat jouw comment om de vvv's (etc) te betrekken inderdaad essentieel is. Alternatieven bieden voor de Hilton's en McDonaldsen. Alternatieven waarmee je iets bij kan dragen EN een mooiere ervaring kunt hebben om mee terug naar huis te nemen. Voor het bedrijfsleven gaat het toch om geld en die willen de mindere kanten van het land juist verdoezelen om 'mooi weer te spelen'. Daar wordt het lastig ben ik bang.
Dirk Hens
Mon 06 Apr 2009, 14:59
@dirk
ik geloof dat je armoede niet direct moet bestrijden, maar dat je dat grotendeels via werkgelegenheid moet doen (al die mensen die nu een baan hebben in aanleggen van wegen en andere wk-infrastructuur).
Daarin denk ik vooral dat je de in ZA gevestigde bedrijven moet aanspreken om meer business te genereren (lees, meer herrie te maken dat je goed zaken kunt doen in, en met ZA-bedrijven) waarna werkgelegenheid aantrekt, en de algehele welvaart van de omgeving van deze bedrijven.
mbt toeristen confronteren met armoede signaleer ik twee dingen; 1) veel mensen willen de armoede niet zien (en geef ze eigenlijk eens ongelijk), 2) zogenaamde armoede-confrontatie-tours, zoals de Soweto tour, hebben meestal niks met 'echte' armoede-bestrijding te maken, maar is een touristische kermis-attractie.
Patrick Boonstra
Mon 06 Apr 2009, 15:54
Ik heb zelf stage gelopen in Zuid-Afrika en de armoede en rijkdom van dichtbij gezien. De verschillen zijn op sommige plaatsen inderdaad zeer groot. Toch zijn er zeer goede initiatieven in ZA te vinden. Mijn toenmalige stagebegeleider heeft een visie, waarbij iedereen gelijk is en gelijke kansen verdient, met daarnaast het behoudt van de natuur.
De mensen uit de Townships krijgen de kans om zichzelf te ontplooiien in het bedrijfsleven te leren en groeien binnen een organisatie. Mede door deze visie is de organisatie is dan ook meerdere malen genomineerd voor de "Responsible Tourism Awards".
Als aanloop op het WK zou het een mooi initiatief zijn van meerdere (touristische) organisaties, welke in conact staan met het WK, om deze bedrijfsfilosofie te intregreren binnen het bedrijfsleven.
meer info: stormsriver.com; tsitsikammabackpackers.co.za of canopytour.co.za
Marcel Alexander
Mon 06 Apr 2009, 16:03
@ Patrick: Absoluut! Het begint al een interessante discussie te worden! Tijdens mijn reis en opdracht hebben we het hier ook over gehad en veelal geraak je dan in de culturele uitdagingen van het land. Denk je dat het bedrijfsleven oog heeft voor de mensen uit Soweto? Het zou kunnen hoor...ik denk alleen even 'hardop'. Die zien geen vacature in de krant. Die trekken geen pak uit de kast voor hun sollicitatiegesprek. Plus, is het aanleggen van wegen iets structureels of nu alleen voor het WK? En dan nog een moeilijke kwestie...het verschil tussen blank en zwart. Veel macht (en geld) ligt nog bij de blanke bevolking. Met BEE (Black Economic Empowerment) wordt er gezorgd dat de zwarte bevolking betrokken wordt. Lijkt goed, maar in praktijk uiteraard erg beladen.
We moeten niet vergeten dat het een enorm complexe situatie is gezien de historie. Ik snap je verhaal helemaal en ik geef je daarin ook voor het grootste deel gelijk, maar ik denk dat deze aanpak te VVD-erig is.
Natuurlijk willen toerististen niet geconfronteerd worden met de armoede. Ze komen voor voetbal en ze willen dat hun team de cup wint. Daarin geef ik ze zeker gelijk zoals je zelf ook al zegt. Daarom zou ik pleiten voor meer onderdompeling. Het echte ervaren. Couchsurf-achtig. Misschien naief, maar ik heb aan de lijve ondervonden hoe gastvrij de mensen er zijn. Ook de minder bedeelden. Zij staan nu voor een keuze of ze de toeristen met open armen ontvangen en volgend jaar terugkomen of dat ze ze wegjagen. Die keuze, daar moet naar mijn mening op ingespeeld worden.
Goed dat we zover in de discussie komen want hier liep ik zelf ook tegenaan in de opdracht en heb deze post daarom ook geplaatst.
Dirk Hens
Mon 06 Apr 2009, 16:14
De verschillen tussen arm en rijk zijn groot en ik denk dat goed betaald werk voor iedereen daar de beste oplossing voor is. Het is in elk geval een heel mooi land.
Er is net een compleet nieuwe site on-line gekomen met schitterend fotomateriaal. Discover Africa
Erik van Erne
Mon 06 Apr 2009, 18:55
Toeristisch gezien (kunt, cultuur, natuur) heeft ZA al een zeer goed imago. Zo kent iedereen bijvoorbeeld de beelden van de prachtige natuur. Ook trekt het al vele malen meer toeristen dan andere landen in het zuiden van Afrika. Probleem echter is de criminaliteit. Maak eens een rondje door je kennissenkring en vraag naar ervaringen of wat ze hebben gehoord van anderen, en je hoort heel wat verschrikkelijke dingen te horen (m.n. meedogenloze overvallen). Mensen zijn hier bang voor en dat is één van de reden waarom ze of niet naar het land reizen of het bij de Hiltons & McDonaldsen houden (zoals jullie het zeggen). Ze hebben dus potentieel, maar willen ze meer toeristen trekken & houden, dan is dit één van de speerpunten waaraan gewerkt zal moeten worden in mijn opinie.
Kaska K.
Mon 06 Apr 2009, 19:41
@ Marcel: Super! Dit soort initiatieven kunnen een hoop betekenen voor de bevolking. Hopelijk kunnen de toeristen volgend jaar ook hun weg vinden naar deze activiteiten.
@ Erik: Beetje een summiere analyse, maar prachtige foto's!
@ Kaska: Criminaliteit is absoluut de nr 1 bottleneck voor het land op dit moment. Maar als er geen alternatieven worden geboden om te participeren in de maatschappij dan zullen ze hierin blijven vervallen. Daarom ben ik deze post ook gestart...om te kijken hoe we dieper kunnen graven onder het oppervlak en niet alleen focussen op miljoenen aan reclame voor brandawareness.
Dirk Hens
Tue 07 Apr 2009, 8:56
Vorige week las ik (in de volkskrant?) een open brief van de zuidafrikaanse schrijver Breyten Breytenbach aan Mandela: het ging over het failliet van het land.
De strijd tussen zwart en wit, tussen rijk en arm, is zo groot dat hij jonge zuidafrikanen zelfs aanraadt om het land maar te verlaten.
Het geweld neemt zulke vormen aan dat het onmogelijk is om daar nog te leven, zegt hij. Geen woord over voetbal, maar na dat verhaal (met tal van voorbeelden hoe onschuldignen vermoord worden om niets) heb ik geen enkele aandrang om daar nog heen te gaan...
Help je ze daar mee? Nee, dat denk ik niet.
Theo van Vugt
Wed 08 Apr 2009, 14:12
Interessant onderwerp Dirk, en zoals altijd zitten er twee kanten aan dit vraagstuk. Ik doe op dit moment mijn MBA in Kaapstad (er zijn ergere plekken om dat te doen...) en volg de discussies van dichtbij. Wij hebben recent een onderzoek gedaan naar de meetbare en niet meetbare bijdrage van de WK in Zuid Afrika.
Er is behoorlijk wat informatie beschikbaar over de impact van een evenement zoals de Worldcup op een stad. Helaas spreken de onderzoeken elkaar regelmatig tegen. Maar 1 ding lijkt er uit naar voren te komen: de Worldcup maakt vooral rijken rijker, en doet weinig of heeft zelfs een negatieve impact op de armere bevolking.
Allereerst investeert een land dat de Worlcup ontvangt enorm in het aanleggen van nieuwe infrastructuur rondom en tussen de voetbalstadia. Dit gebeurt met gemeenschapsgeld - het geld van de belastingbetaler. Vaak wordt het argument gebruikt dat door de investeringen het Bruto Nationaal Product in de aanloop naar de WK groeit, maar zowel de statistieken van Zuid-Korea en Duitsland laten zien dat de opleving van korte duur is en uiteindelijk negatief is. En hoewel het hebben van nieuwe wegen een land uiteraard ten goede komt, zijn 9,2 van de 10 (!) stadia wereldwijd na een WK verliesgevend en dus een blijvende kostenpost voor met name de armere lokale bevolking. In Zuid Afrika wordt naar schatting 13 miljard Rand (oftewel 1 miljard euro) geïnvesteerd in voetbalstadia voor de WK.
Ten tweede zijn de organisaties die geld verdienen zelden de minder bedeelden, en bijna altijd internationale organisaties. Uiteraard is er een opleving van werkgelegenheid en buitenlandse inkomsten tijdens (en ook na) de WorldCup, maar die komt meestal terecht bij de gevestigde bedrijven, die hier in handen zijn van welgestelde zuidafrikanen of buitenlandse beleggers. (Zie het artikel over globalisatie verderop molblog...). Overigens heeft het buitenlandse geld een duidelijke invloed op het prijsniveau van levensonderhoud (een colaatje wordt wat duurder) waarmee de armeren dubbel worden gestraft.
Maar ach... misschien is wel het belangrijkste argument dat alle andere argumenten van tafel veegt: Zuid Afrikanen zijn trots op het feit dat hun land in het middelpunt komt te staan; de komst van de Worldcup geeft HOOP. En dat is iets dat men hier in Zuid-Afrika goed kan gebruiken.
Groeten uit Kaapstad.
Meer lezen? zie larscrama.nl
Lars Crama
Sun 12 Apr 2009, 16:29
Wie doet er allemaal mee met een WK pool op het werk ? Wij zijn er ook een gestart [url=http://www.wkpoll.nl[/url]
Linda
Tue 01 Jun 2010, 22:06