Ik kreeg van Cas Heuvelmans van Lammers Van Toorenburg het volgende stuk over Apple en crisiscommunicatie. Een PR-les.
“Apple tried to silence owner of exploding iPod with gagging order” kopt The Times boven een artikel dat in de basis gaat over slechte klantenservice.
Wat is er gebeurd?
De vader van een 11-jarig meisje laat haar iPod vallen en het ding ontploft.
Slecht nieuws voor het meisje, slecht nieuws voor de vader. En natuurlijk slecht nieuws voor Apple. Vandaar dat Apple – in de ogen van de 11-jarige en meer nog, van haar vader – de zaak in de doofpot probeert te stoppen.
De vader heeft dan al een reis langs telefonische loketten gemaakt, om te eindigen bij een medewerker die alle verantwoordelijkheid van de hand wijst , maar wel het aankoopbedrag wil vergoeden.
Maar nu komt de crux: die terugbetaling komt er alleen in ruil voor ondertekening van een verklaring geen details over de schikking naar buiten te brengen. Deze appel valt helemaal verkeerd. Met als gevolg dat de vader de media opzoekt, die gretig toehappen. Het verhaal gaat inmiddels heel Europa door.
Zoals ik het zie heeft Apple (en willekeurig elke andere leverancier) in dit soort gevallen een drietal keuzes.
1. Geen verantwoordelijkheid nemen en de klacht afwijzen. Er valt wel iets voor te zeggen, omdat een iPod niet is gemaakt om te laten stuiteren. Dat heeft ongetwijfeld ook in de gebruiksaanwijzing gestaan. Echter, een gebruiksvoorwerp moet tegen een stootje kunnen.
2. Het product vergoeden, een goodie erbij en alweer verlaat een blije klant het pand. Met dien verstande dat het risico nog steeds bestaat dat die blije klant met een in zijn of haar ogen sensationeel verhaal de komkommerende media opzoekt. En er een precedent geschapen kán worden.
3. De verantwoordelijkheid ontkennen, maar toch het product vergoeden en een spreekverbod door het dichtgeknepen keeltje van de klant proberen te drukken om wederom precedentwerking te voorkomen. Misschien kom je ermee weg. Misschien wordt het een (social) mediarelletje.

In alle gevallen doe je er verstandig aan om nog eens je product onder de loep te nemen en je procedures tegen het licht te houden. Wellicht ontkom je er niet aan je gebruikers te waarschuwen en misschien zelfs uiteindelijk het product (of een kleine serie) terug te roepen. Dat is voor de juristen en risk managers om uit te vogelen.
Hoewel de kosten hoog kunnen oplopen, is een ‘recall’ ook een verkoopkans en kan deze positief werken voor je imago.
Apple heeft op 3 gegokt en verloren. Hadden ze optie twee gekozen, dan hadden ze in elk geval nog de angel uit het verhaal kunnen trekken. Immers, de klant liet het ding vallen en gooide het vervolgens het huis uit, alwaar het explodeerde.
In zo’n geval toch de schade vergoeden, is een daad van ware barmhartigheid. Dit is ook wat de matrix van crisiscommunicatiestrategie voorschrijft.
Als je uitgaat van een grote manageability (Apple kan de schade makkelijk vergoeden) en een externe oorzaak (vader heeft hem laten vallen) kom je op de Victim-strategie.
Kort gezegd: geen schuld bekennen, maar gewoon als een barmhartige Samaritaan de schade vergoeden. Excuses erbij voor de haperende service, en een formuliertje laten tekenen dat de schade aan het apparaat ontstond na een onfortuinlijke val en dat de vergoeding dus uit coulance heeft plaatsgevonden.
Zo schep in elk geval geen juridisch precedent en wie kan bezwaar hebben tegen een dergelijke verklaring?
Hoogstwaarschijnlijk is het ‘standard operating procedure’, maar door te proberen een spreekverbod op te leggen, laadde Apple de verdenking op zichzelf dat er iets te verbergen viel. Die verdenking wordt in de transparante internetwereld snel en grondig uitvergroot.
Apple is immers een merk dat kan rekenen op een trouwe schare fans. Maar, zoals dat gaat, dat betekent meestal ook een trouwe en actieve schare anti-fans.
En dus, hoe succesvol en populair je ook bent, maak je klantenservice prioriteit nummer één. Er kan immer altijd iets misgaan, hoe goed je R&D ook is, hoe uitvoerig je alles ook hebt getest.
Dan kun je er maar beter voor zorgen dat alle procedures erop gericht zijn ergernis weg te nemen in plaats van te versterken. Anders heb je per ongeluk zo een PR-ongeluk te pakken.
Met een login kun je automatisch reageren, krijg je toegang tot extra content en profiteer je van leuke kortingen. Nog geen login? Registreer nu!
Alleen voor leden:
Laatst toegevoegde download: ‘Haal de band aan met je kijker en lezer’
Speciale aanbieding: Molblog op Linkedin, Twitter en Facebook:

@Theo:
Mijns inziens zie je het voorval een beetje teveel vanuit het Apple gezichtspunt.
Of je heb het artikel niet goed gelezen: Apple tracht tienermeisje met ontploffende iPod monddood te maken
Laat je een ei vallen, geeft dat een hoop troep op de grond. Paar velletjes keukenrol en de boel is weer schoon.
Laat je je horloge vallen op de tegels van de badkamervloer, is het glas kapot. Stofzuiger erbij en de boel is weer schoon en het horloge is stuk. Verder niets aan de hand.
Laat je vader je iPod vallen, begint deze warm te worden en te sissen. Met in het oog op alle brandbare spullen in huis, gooit de vader de iPod naar buiten alwaar deze ontploft.
Tja, dat is andere koek!
Denk je eens in wat de gevolgen zouden kunnen zijn als de iPod onder de bank was gegleden en daar ontplofte. Bank in de fik en wellicht nog meer...
Dat een apparaat stuk kan(!) gaan als het valt, is een algemeen geaccepteerd gegeven. Dat het daarna of spontaan nog forse schade kan aanrichten, denk aan de zelfontbrandende laptops, duidt meer op een slecht ontwerp, te goedkope onderdelen of ingecalculeerde risico's.
Bij Apple lijkt het laatste het geval te zijn en dat is desastreus voor het imago van Apple.
Een vierde, en de enig correcte, keuze zou zijn om juist wel de verantwoordelijkheid te nemen en duidelijk uitleggen dat het één (of een paar) incident was op 100 miljoen verkochte iPods betreft. En communiceren dat een willekeurige klant een grotere kans heeft om de jackpot van de staatsloterij te winnen dan dat zijn iPod ontploft.
Het bijzonder karige schikkingsvoorstel maakt Apple "Evil" in de ogen van heel veel consumenten.
Middels keuze vier èn het geven van de aller nieuwste iPod aan de tiener, zou de vader wellicht nooit de pers hebben opgezocht...
Gosse AdB
Mon 10 Aug 2009, 11:40
@ Gosse: volgens mij lees jij te gehaast :)
Dit stuk is van Cas Heuvelmans van een pr-bedrijf. Hij is alleen geen molblogger en dus heb ik het er voor hem opgezet.
Hij beschrijft de apple-case met die PR-pet op. Hij geeft een paar opties en meent dat apple het niet handig heeft aangepakt.
Lijkt me vrij duidelijk allemaal...
Theo van Vugt
Mon 10 Aug 2009, 13:38