Volgens het onderzoeksbureau Strand Consulting lijden iPhone-gebruikers massaal aan het Stockholmsyndroom: een psychologisch verschijnsel waarbij een gegijzelde sympathie krijgt voor zijn gijzelnemer. De iPhone-gebruikers zijn het merk Apple zo trouw, dat ze alle gebreken van de iPhone relativeren.
De neurolopsychologie geeft een andere verklaring. Vorige week beschreef ik hier op Molblog de uitkomsten van een fMRI onderzoek. In dit onderzoek werd er naar de hersenactiviteit gekeken van mensen die hun favoriete merk zagen. Hersendelen die te maken hebben met de verwerking van emoties werden geactiveerd. Activiteit in de hersendelen die te maken hebben met het rationeel, analytisch denken werd juist verminderd. Daar komt bij dat dit proces zich in het voorbewuste afspeelde. Over deze voorbewuste invloed van emoties op onze merkvoorkeur hebben we niks te zeggen: het proces verloopt automatisch.
Het resultaat is een consument die een stuk emotioneler oordeelt over het merk en het product. Tegelijkertijd wordt de consument een stuk minder rationeel. Alle oordelen van de iPhone-gebruikers over hun iPhone worden gekleurd door de emoties die worden ontlokt door hun merkvoorkeur.
Leidt merkvoorkeur tot een psychische stoornis, en leidt het product ons niet naar de winkel, maar lijden we onder het merk? Of is lijden wel het goede woord, en vinden we het wel fijn om onszelf voor de gek te houden?
Met een login kun je automatisch reageren, krijg je toegang tot extra content en profiteer je van leuke kortingen. Nog geen login? Registreer nu!
Alleen voor leden:
Laatst toegevoegde download: Vier marketeers over trends in (r)etailmarketing
Speciale aanbieding: Molblog op Linkedin, Twitter en Facebook:

En andersom? Is dit ook van toepassing voor merkhaters?
Marc van Gurp
Tue 29 Dec 2009, 11:47
Het Stockholm-syndroom is van toepassing op meer merken. Apple in het algemeen, automerken, televisies, wasmachines. Je koopt een product van een bepaald merk waar je een paar jaar aan vast zit, dus je moet die keuze wel internaliseren. Miele, er is geen betere.
Zou interessant zijn wanneer neuromarketeers het twijfelpunt in de hersens kunnen vinden. Goh: er gaat een tweede lichtje branden bij Microsoft Windows...
Toine v/d Heijden
Tue 29 Dec 2009, 13:33
Haha @Marc, t zou goed kunnen. Misschien dat dan de insula wordt geactiveerd, een gebied in de hersenen dat o.a betrokken is bij de emotie afkeer.
@Toine, het kan ook cognitieve dissonantie zijn ja. Het zou leuk zijn om te zien welke hersengebieden worden geactiveerd bij iemand die dissonantie ervaart..
Walter Limpens
Tue 29 Dec 2009, 14:16
Eigenaardig...
Het onderzoek verklaart merkvoorkeur door alleen naar het product zelf of de productspecificaties te kijken.
Dat vind ik nogal kort door de bocht; Merkvoorkeur wordt natuurlijk niet alleen door productspecificaties bepaald maar uiteraard ook door merken. Als consument hangt merkvoorkeur niet alleen af van welke functionaliteiten het product me biedt, maar ook de beleving rondom het product of merk, de merkidentiteit en merkzingeving (edificatie) spelen een belangrijke rol.
Denk aan vragen zoals: Hoe voel ik me bij dit product? Past dit product bij mijn identiteit? Past dit product in de manier waarop in zin geef aan mijn leven?
Juist Apple zal goed scoren op het belevings- en identiteitsniveau en dat wordt niet meegenomen in het onderzoek.
Jan-Willem van Beek
Wed 30 Dec 2009, 10:27
Ik ga mee met Jan-Willem,
Volgens mij word ik namelijk regelmatig gegijzeld door vrienden en familie. Ze zijn namelijk niet 100% perfect als het gaat om 'functionele eigenschappen' en toch heb ik een relatie met hen. Juist op waardenniveau zit het namelijk wel goed, en dan accepteer je elkaars praktische tekortkomingen (tenzij het de spuigaten uit loopt....). En zo is de veronderstelling ook bij het ontwikkelen van relaties tussen mensen en merken. De vraag is dan ook of mensen steeds rationeler worden of dat we ons vooral steeds meer laten leiden door ons waarden DNA.
Michel Jansen (heydays)
Sun 03 Jan 2010, 18:21
@ Jan-Willem & Michel: De conclusie die ik trek uit het onderzoek van Strand Consulting en het fMRI-onderzoek (http://www.molblog.nl/bericht/een-rationele-consument-bestaat-niet/) is dat het oordeel van de consument over het product wordt verstoord door het gevoel dat een merk ontlokt. Gevoelens (voorbewuste merkvoorkeur) beïnvloeden de ratio (oordeel over het product). Kortom: ik ben het met jullie eens.
Walter Limpens
Mon 04 Jan 2010, 12:09
Toch een paar vraagtekens. Zowel de iPod als de iPhone zijn massaal gekocht door mensen die helemaal niks met Apple hadden. Dan lijkt het logischer dat een goede productervaring tot een merkvoorkeur heeft geleid. En wat dat Stockholmsyndroom betreft: zowel de iPod als de iPhone hebben zo'n sterke aanhang dat hier wellicht meer sprake is van groepsdynamiek dan merkdynamiek.
Toine v/d Heijden
Mon 04 Jan 2010, 13:35
@ Toine: de Ipod en de Iphone zijn natuurlijk ook merken. Maar het zou inderdaad kunnen dat het product leidt tot merkvoorkeur. Maar in het geval van de Iphone blijft het wel apart dat de gebreken worden genegeerd.
Walter Limpens
Mon 04 Jan 2010, 14:01
Ik geloof in het Stockholmsyndroom m.b.t. merken, maar vind het voorbeeld van de IPhone niet heel treffend. Worden de gebreken van de IPhone gerelativeerd door extreme merkvoorkeur? Zou kunnen. Ik denk dat het deze vooral worden gerelativeerd door de toegevoegde waarde die de IPhone (en vooral de applicaties) gebruikers biedt. Verschillende IPhone applicaties zijn in staat om echte problemen van mensen in hun dagelijks leven op te lossen. En ja, dat gaat ook wel gepaard met wat technische probleempjes.
Marc vraagt zich af of dit ook van toepassing is voor merkhaters? Ik denk het wel. Ik vind het merk NS een voorbeeld waarbij beide extremen heel duidelijk voorkomen. Aan de ene kant heb je de NS freaks die elke wanprestatie van NS dood relativeren. Aan de andere kant heb je de mensen (vaak captive reizigers) die al rood aanlopen op het moment dat een NS conducteur vraagt om een vervoersbewijs.
Bas van Vlierden
Tue 05 Jan 2010, 23:18