NGO hakt in op concurrentie

Als ik de reactie van Solidar mag geloven, ligt het iets subtieler. Duurzaamheid en Fair Trade zijn twee verschillende zaken. Ik ben even bij Solidar gaan kijken:

Wat het fairtrade argument betreft zegt Solidar dat de hogere prijs die de 'ingewijden' noemen niet meer is dan een marktconforme prijs van dure high end koffie, maar doet de boeren geen recht.

Wat duurzaamheid betreft: Het AAA label is intern programma dat volgens Solidar niet transparant is en niet objectief beoordeeld wordt. De rainforest alliantie heeft betrekking op 30 % van handelsvolume op grote plantages, is qua milieu okay (dat geeft Solidar ook toe) maar heeft niks met faire prijzen voor de grote hap, de 70% volume door die kleine boertjes. Geeft RA zelf ook toe. Daarbij stekt Solidar (link naar docu, heb ik nog niet bekeken) dat de arbeidskrachten op die 'groene' grote plantages uitgebuit worden...

Aangezien Solidar over arbeidsverhoudingen gaat (social justice) is hun actie wel te begrijpen. Een bedrijf dat CO2 neutraal produceert maar wel sweatshops heeft, mag je daar niks meer van zeggen omdat ze zo groen zijn? Vreemde opvatting van MVO zou dat toch zijn!

Gezien de missie van solidar vind ik hun wensen (of zo je wil eisen) niet zo vreemd:
- Premium producten als Nespresso horen minimaal fair trade varianten te hebben zodat de consument kan kiezen en in principe zou je als marktleider alles fait trade moeten doen. Daarnaast zijn ze tegen zelfgemaakte groenwaslabels en programma's en stellen ze dat Nestlé onafhankelijke, gestandaardiseerde duidelijke certificering moet voeren.

Hoop dat ik de Duitse tekst goed heb samengevat, (correct me If i'm wrong ;)

kijk anders even op http://www1.solidar.ch/was-wir-von-nestle-fordern.html

@Scato en in de werkelijkheid ligt het zelfs nog genuanceerder dan jij/Solidar beschrijft. Het Nespresso programma is natuurlijk niet zonder flaws. Maar dat is het FairTrade label ook niet. De individuele boer ziet zo goed als niets terug van de premium, de 'systeemkosten' zijn heel hoog en daarbij werkt een vastgezette prijs op allerlei manieren marktverstorend. Het FT systeem is dringend aan modernisering toe, want is nog precies hetzelfde als 20 jaar geleden en de wereld is sindsdien behoorlijk veranderd.

De premium prijs die Nestle betaalt is overigens wel degelijk hoger dan de marktprijs is mij verzekerd door kenners. Het programma van Nestle/RA wordt wel op allerlei manieren ge-audit en al zou het dat niet doen maakt dat niet per definitie iets uit. We hebben hier te maken met verschillende visies op eerlijke handel. RA is veel meer gericht op het maken van een betere boer, maar dat betekent wel dat die boer (is meestal een cooperatie/plantage) mee moet in de mallemolen van de internationale handel/markt. FT is heel erg gericht op het beschermen van die boer, maar daardoor ontstaat wel een afhankelijkheidsrelatie. Certified poverty noemen ze dat.

Het is dit gebrek aan nuance die irritatie wekt bij veel mensen in de ontwikkelingssector. Veel van de boeren die leveren aan Nestle leveren ook via FT of zouden dat zonder al te veel moeite kunnen doen. Het is prima als verschillende duurzaamheidsvisies met elkaar concurreren, maar dat is iets anders dan demoniseren. Dat zien de grote keurmerken overigens zelf ook, getuige het gezamenlijke statement dat ze hebben uit gebracht:
http://www.fairtrade.net/fileadmin/user_upload/content/2009/news/releases_statements/2011-02_joint-statement-FLO-RA-UTZ-Final.pdf

Het wrange is dat deze actie de tekortkomingen van FT aan het licht brengt, in het bijzonder dat Nespresso veel meer betaald dan FT, aangezien FT zich vooral profileert met deze premium prijs.

@Ernesto Dank voor je heldere verdere nuancering! In dat licht is het inderdaad vreemd dat Solidar zo keihard op de Faittrade tour gaat, terwijl FT notabene een medeondertekenaar van het statement.

Even afgezien van het feit dat FT aan een modernisering toe is en er verschillende visies zijn, denk ik dat elke visie idealiter door een duidelijk breed gedragen logo wordt gekenmerkt. Als elk bedrijf daarnaast ook nog z'n zelfbedachte programma/keurmerk op de verpakking zet, wordt het wel heel diffuus.

Het is natuurlijk mooi dat Nestlé een hogere prijs betaald 'volgens ingewijden' van zowel jou als Niels - en dat wil ik best aannemen. Alleen als ik als consument in de supermarkt sta, staat er zelden een betrouwbare ingewijde naast het koffieschap die mij die Nestlé wapenfeiten vertelt. Transparantie en communicatie (logo) daarover is denk ik onontbeerlijk - of als het concurrentiegevoelige info is, in ieder geval een 'objectieve derde' die dat dan kan beamen. Dat is ook belangrijk voor Nestlé zelf.

Tot slot denk ik dat harde, objectieve en herkenbare (dus niet teveel!) certificaten / logo's onontbeerlijk zijn om het publiek vertrouwen te laten houden. Zag laatst een onderzoek met toch wel heel hoge groenwasmoeheid en duurzaamcynisme bij de gemiddelde burger. Zou zonde zijn als het vertrouwen in het invoeren van broodnodige sociale en ecologische veranderingen zou verwateren.

@Scato,
ik denk juist dat als merken zèlf de verantwoordelijkheid nemen en aan de slag te gaan met, wat jij noemt, "zelfbedachte programma's / keurmerken", duurzaamheid veel beter verankerd wordt naar de toekomst toe omdat dan nl. de kans dat het van binnenuit gedragen groter is. Bovendien wordt 'duurzaamheid' dan commercieel ook interessanter voor ze; laat merken maar concurreren op wie de beste aanpak heeft om duurzaam te zijn. Bovendien betekent de kans op falen van het "zelfbedachte programma" direct een repuatierisico, dus het belang om het echt goed te doen wordt groter.
Ngo's die dit tegenhouden moeten zich afvragen of ze nog wel bezig zijn met het belang van armoedebestrijding in ontwikkelingslanden.

@Niels Heel romantisch maar bedrijven zijn geen natuurlijke personen met een geweten en (klein)kinderen. Het zijn rechtspersonen. Sterker nog: ze hebben als enig doel en plicht (!) winstmaximalisatie en Milton Friedman beweert zelfs dat het illegaal is als bedrijven zuivere MVO activiteiten ondernemen, omdat het niet in belang is van de (korte termijn belangen) aandeelhouders: winstmaximalisatie. Als hun klanten, de consumenten, iets groens willen (goed voor je handel!), mag je wel minimaal windowdressen maar tegen zo laag mogelijke kosten. In dat licht kan een uniek, niet met andere bedrijven vergelijkbaar programma dat je zelf verzint, uitvoert en beoordeelt natuurlijk heel slim ziin -en Friedmanproof!

Kun je concurreren op duurzaamheid als ieder merk z'n eigen dingetje doet? Dan is het voor consumenten totaal niet haalbaar om een assessment te maken welke aanpak het beste werkt, hoe zouden ze dat in godsnaam moeten beoordelen? Het 'concurreren op duurzaamheid' wordt zo effectief uitgehold tot het merk dat cosmetisch het beste greenwashed, of dat het effectiefst communiceert, en in de PERCEPTIE van de consument het groenst doet. Dat is in mijn optiek niet bijster duurzaam. En ook niet efficient: waarom zou elk bedrijf naast z'n core business zelf het wiel uitvinden binnen een zeer complex terrein?

Begrijp me goed, ik denk niet dat NGO's zaligmakend zijn maar ondanks hun fouten wel een duidelijke missie hebben (als stichting zonder winstoogmerk) waar ze op afgerekend kunnen worden en geloof ook dat ze onafhankelijk kunnen zijn. Eerlijkgezegd denk ik dat bedrijven vrij moeten ondernemen binnen een wettelijk kader, democratisch tot stand gekomen, met strenge milieuwetten (voor elk bedrijf gelijk) en een echte free trade omgeving. Duurzaamheid is simpelweg niet iets dat je aan de vrije markt kunt overlaten. Zover zijn we helaas niet, tot die tijd denk ik dat een beperkt aantal herkenbare,onafhankelijke keurmerken het beste alternatief zijn. Voor de consument, voor de koffieboer en uiteindelijk ook voor het bedrijf. Of tenminste voor de (klein)kinderen van de mensen die bij dat bedrijf werken ;)

@Scato ik ben zelf niet zo'n voorstander van keurmerken/logo's. Je kunt je er als bedrijf per definitie niet mee onderscheiden. In de praktijk zie je dat dit killing is voor innovatie en vooruitgang. Heb zelf 7 jaar in Rusland gewoond en weet uit eigen ervaring wat centralisering van gezag kan aanrichten.

Wat inderdaad wel nodig is, is een bepaalde mate van transparantie. Het is dus wel goed dat er kritisch gekeken wordt naar die "zelf bedachte" programma's. Als Solidar (of een andere, wellicht journalistieke partij) dit had gedaan, en dan met een smoking gun was gekomen, prima, demoniseer dan maar raak, net als bij de sweat shops van Nike destijds. Feit is dat er in de ontwikkelingswereld heleboel mensen rondlopen die vinden dat deze campagne goedkoop scoren is. Met andere woorden, er is geen smoking gun.

Dan kun je nog altijd de discussie voeren over de effectiviteit vd verschillende programma's, graag zelfs, maar kom dan als Solidar met keiharde bewijzen/misstanden. Onderzoek van CIDIN heeft uitgewezen dat alle bestaande programma's (FT, UTZ en ook RA, waarop Nestle zijn code baseert) bijdragen aan armoedebestrijding en dat ze zelfs complementair zijn. Dat maakt het gezamenlijke statement ook logisch.

Ik ga er denk ik maar een aparte blog aan wijden :)

Dag Ernesto en Niels,
Levendige discussie, altijd goed! Hamvraag: zie je een logo/keurmerk als USP voor een merk of als teken dat je aan de norm voldoet, een soort Kemakeur? Herkenbaarheid en Objectieve Standaard vind ik voor de zoekende en kiezende consument het belangrijkst en dient denk ik echt het best het nobele doel. Kema is veilig, Eko is biologisch, etc. Moet er niet aan denken dat elke fabrikant een eigen 'onderscheidend' systeem gaat opzetten wegens marketingonderscheid - transparantie op essentiële punten in m.i. belangrijker allemaal een andere groene meetlat maken voor je merkonderscheid. De consument kan op basis van heldere logo's kiezen of een merk meer aan milieu of aan fait trade doet - of het braafste merk kan misschien wel alle 4 de herkenbare & complementaire logo's voeren, zodat klip en klaar is dat ze aan alle kanten goed bezig zijn! En voor het onderscheid kunnen merken er prima iets extra's bij verzinnen.

Ik zie overigens niet waarom keurmerken of centralisatie per definitie slecht zouden zijn voor innovatie: strenge milieuregelgeving kan ook tot de broodnodige creativiteit en innovatie leiden. Omdat er andere oplossingen gezocht moeten worden. Centralisering a la Rusland (kan me er iets bij voorstellen , en Ernesto ongetwifeld nog veel meer) maar dat betekent nog niet dat alles dat centraal aangepakt wordt contraproductief is...

Ben overigens geheel met jullie eens dat de zwaarte en de vingerwijzing van een Clooney Spoof campagne een stevige Smoking Gun impliceert. Voor mijn begrip, even de argumenten op een rijtje waarom Solidar in deze casus geen Smoking Gun heeft: een beetje Brent Sparrig als het ware.

1) de hogere prijs (volgens jullie ingewijden keurmerk ;) ... is geen schijn zoals Solidar stelt, maar een hogere prijs voor high end koffiebonen maar gewoon een goede prijs, die cooperaties/plantages helpt. De objectieve RA certificering staat daar garant voor. Geen smoke.
2) het FT (70% volume) argument houdt geen steek want boeren leveren aan beide (RA en FT) of kunnen makkelijk switchen naar FT als ze willen. Geen smoke.
3) Solidar stelt dat de arbeidskrachten op grote plantages (en cooperaties?) uitgebuit worden. (filmpje bekeken. 11 jarige plukkende en torsende dagloners op een Finca die Nespresso / Nestlé eerst als leverancier aanmerkte en later weer niet). Wat natuurlijk niet okay is, maar de vraag is dan of en hoe Nestlé (of juist de RA?! ) de aangesloten plantages/cooperaties controleert en dit dus redelijkwijs kon of moest weten. Wat denken jullie? Smoke no smoke in the gun?

Sowieso interessante materie voor een vervolgblog. Anders kom ik graag een keer een kop koffie (Met Utz, RA, FT of SAN logo) met jullie drinken om over dit onderwerp verder te filosoferen.

Ik heb er even een blogje aan gewijd:

Solidar vs Clooney: where's the smoking gun? http://ow.ly/6siCq

@Scato
Nog even over je laatste punt. Nestle laat wel certificeren, onder andere door Control Union. Het is mogelijk dat dat filmpje idd is op een Nestle-plantage. Voor een smoking gun wat mager. Je moet dan hard maken dat het systematisch gebeurt. Zoiets kan nl ook gebeuren op een fairtrade gecertificeerde plantage. Begrijp me niet verkeerd, ik sta niet per se in voor de kwaliteit van het Nestle programma. Maar ook niet voor Fairtrade.

Dat is ook meteen een belangrijk bezwaar tegen certificering. Mensen willen dan een garantie. En die is dan gebaseerd op objectieve standaarden. Die garantie kun je niet geven tenzij je heel hard gaat auditen en dat kost weer heel duur. Objectieve standaarden zijn de uitkomst van een uitgebreid onderhandelingsproces (multistakeholder noemen ze dit), dat lang duurt en als het er eenmaal is moeilijk verandert (zie verouderde systeem FT).

Ik geloof meer in het afstemmen van incentives. Zolang Nestle er belang bij heeft dat die boeren een bepaalde levensstandaard hebben, zullen ze hier ook aan werken. Die incentive kan zijn dat ze niet aan de schandpaal genageld willen worden zoals met de sweatshops van Nike of zoals de sieradenindustrie met de blood diamond film. Maar die incentive kan ook zijn toegang tot hoge kwaliteit raw materials. Hoe meer incentives hoe beter zou ik zeggen.